## Een goed begin is het halve werk

Leestijd
15 minuten

Wat leer je?
Je leert hoe je jouw digitale zaken goed inricht voordat je aan je studie begint.

Samenvatting
Tijdens je studie maak je dagelijks gebruik van je laptop, mobieltje en allerlei online apps en tools. Wat je privé en wat je voor je studie aan digitale middelen gebruikt kan daarbij ook nog eens deels door elkaar lopen. Goed dus om dit voordat je eerste studiedag begint goed in te richten, zodat je straks ook mogelijk gevoelige data (zoals persoonsgegevens) op een veilige manier kunt behandelen.

## Vroeger...

Vroeger. Toen was alles beter. Je hoort het vaak en op sommige punten is het misschien ook wel zo. Want nog niet zo lang geleden bestonden er nog geen computervirussen, ransomware en DDoS-aanvallen. Maar ja, we moeten allemaal met onze tijd mee en slim dus om ook iets van de duistere kant van onze digitalisering te weten, zowel voor jong als voor oud:

De komende jaren krijg je tijdens je studie meer en meer te maken met digitale toepassingen, bestanden met gevoelige informatie en belangrijke documenten. Voor jou als student betekent dit dat er drie belangrijke afspraken zijn waar alle studenten zich aan moeten houden (dit klinkt streng, maar is noodzakelijk voor jouw en onze veiligheid):

- Gebruik voor bestanden met gevoelige data in principe alleen de bestandsopslag [naam applicatie] die we vanuit de onderwijsinstelling aanbieden; daarmee voorkom je het risico dat deze bestanden buiten de onderwijsinstelling belanden.
- Gebruik in de communicatie met medewerkers van de onderwijsinstelling of externe contacten die je voor je studie nodig hebt altijd en alleen het e-mailadres dat je vanuit onderwijsinstelling gekregen hebt.
- Zorg voor een goede digitale 'hygiëne' door voordat je met je studie start onderstaande vier checks uit te voeren.

Lees de vier checks goed door en doorloop de stappen met je eigen laptop, mobiel en/of tablet. Zodat je zeker weet dat, als je binnenkort aan je opleiding begint, je dit deel van je studie in ieder geval veilig doet.

## Check 1. Updates & Backups

####

### Updates

Met grote regelmaat ontdekken onderzoekers en ethische hackers nieuwe beveiligingslekken in veel gebruikte software. De enige manier om te zorgen dat kwaadwillenden geen toegang tot jouw bestanden, webcam, communicatie en apparaten krijgen is door regelmatig je software te updaten.
LET OP: de software die door de onderwijsinstelling wordt aangeboden, zoals [...], hoef je niet zelf te updaten, dat doen wij voor je. Het gaat hier om software die jij zelf op je laptop, tablet of telefoon hebt geïnstalleerd.
Voor het updaten van je software raden we je aan om deze stappen te volgen: [ruimte voor stappenplan / screencast met uitleg over te volgen stappen].

### Backups

Ondanks het updaten van je apparatuur kan het toch eens mis gaan. Je vergeet je laptop in de trein, je telefoon wordt gestolen of je huisgenoot gebruikt je nieuwe tablet als snijplank. Niks zo vreselijk om dan te moeten beseffen dat het verslag waar je al weken op aan het ploeteren was plots verdwenen is...
Veel studenten maken voor de opslag van hun bestanden al gebruik van de cloud-opslag [naam platform] van onze onderwijsinstelling. Hierin maken we automatisch backups voor je, die je tot [aantal] dagen terug kunt halen door [stappenplan file recovery].
Voor het maken van backups van je overige bestanden en/of apparaten raden we je aan om deze stappen te volgen: [ruimte voor stappenplan / screencast met uitleg over te volgen stappen].

## Check 2. Antivirus & ransomchecks

### Antivirus

Hoe voorzichtig je ook bent, het kan iedereen overkomen dat je toch een keer op die verkeerde link klikt of op een onveilige website belandt. Zolang je goede antivirus-software op je apparatuur hebt draaien hoeft dat geen groot probleem te zijn.

Vanuit onderwijsinstelling bieden we je de antivirus-software [naam applicatie] aan. We raden je sterk aan om deze (gratis) software op alle apparaten die je voor je studie gebruikt te installeren: [ruimte voor stappenplan / screencast met uitleg over te volgen stappen].

LET OP: vermoed je dat je toch een virus op een van je apparaten hebt, neem dan direct contact op met [contactgegevens ICT/Helpdesk].

### Check op 'ransomware'

'Ransomware' is kwaadaardige software die jouw apparatuur kan blokkeren (gijzelen) of al je bestanden versleutelt. Pas als je losgeld (ransom) betaalt, bijvoorbeeld in de vorm van Bitcoins, kun je de apparatuur en bestanden weer benaderen; dit wordt ook wel 'gijzelsoftware' genoemd.

De meeste ransomware wordt als bijlage met een (nep) e-mail meegestuurd, bijvoorbeeld in de vorm van een .pdf, .exe of .doc bestand. Vertrouw je de afzender van een e-mail niet helemaal, klik dan nooit op een dergelijk bestand! Door op het bestand te klikken wordt mogelijk de gijzelsoftware op je apparaat geïnstalleerd.

Vanuit de onderwijsinstelling bieden we studenten gratis de software [naam applicatie] aan waarmee je periodiek kunt checken of een van je apparaten besmet is. Je kunt deze software hier [link] downloaden.

LET OP: vermoed je dat een van je apparaten toch besmet is? Neem dan direct contact op met [contactgegevens ICT/Helpdesk].

## Check 3. Wachtwoorden & encryptie

### Wachtwoorden

Gemiddeld hebben Nederlanders zo'n 30 online accounts, en daarmee ook een veelvoud aan verschillende wachtwoorden. Bij de ene website moet het wachtwoord minimaal 8 tekens zijn, bij een andere website zijn twee hoofdletters verplicht, etc. Hoe hou je dat allemaal veilig bij...?

Vanuit de onderwijsinstelling raden we alle studenten aan om een 'wachtwoord-manager' te gebruiken. Dit is een stukje software waarin je al je wachtwoorden veilig kunt opslaan en waar je met één 'master-wachtwoord' toegang toe krijgt. Hierdoor kun je zeer complexe wachtwoorden bedenken aangezien je ze niet meer zelf hoeft te onthouden. Dat maakt het voor kwaadwillenden veel lastiger om toegang tot jouw accounts te krijgen.

Vanuit de onderwijsinstelling bieden we je gratis de wachtwoordmanager [naam applicatie] aan. Je kunt deze hier [link] downloaden en installeren: [ruimte voor stappenplan / screencast met uitleg over te volgen stappen].

LET OP: lukt het je niet meer om toegang te krijgen tot één van de toepassingen die je vanuit onderwijsinstelling aangeboden krijgt? Neem dan direct contact op met [contactgegevens ICT/Helpdesk].

### Encryptie

Veel bekende toepassingen, zoals bijvoorbeeld Whatsapp en Telegram, versturen alle berichten versleuteld ('encrypted'). Dit betekent dat iemand die deze berichten onderschept er niks mee kan, omdat er een digitale sleutel nodig is om het bericht te kunnen lezen.

Omdat je tijdens je studie mogelijk ook met gevoelige informatie gaat werken vragen we je om alle communicatie en bestanden ook te versleutelen, zodat er nooit een risico is dat kwaadwillenden mee kunnen kijken. Vanuit de onderwijsinstelling bieden we je hiervoor gratis de encryptie-software [naam applicatie] aan. Je kunt deze hier [link] downloaden en installeren: [ruimte voor stappenplan / screencast met uitleg over te volgen stappen].

## Check 4. Netflix-laptop?

### Netflix-laptop?

Je komt tijdens je studie in aanraking met allerlei mensen, medestudenten, docenten, onderzoekers, huisgenoten, noem maar op. Met veel van deze mensen ga je samenwerken en zul je regelmatig op elkaars apparatuur mee moeten kijken.

Over het algemeen is dat natuurlijk geen enkel probleem; jullie werken immers aan dezelfde studie en hebben door periodiek deze vier checks te doen ook allemaal de beveiliging op orde. Maar toch is het verstandig om waar mogelijk jouw eigen apparatuur zoveel als mogelijk alleen voor jezelf te houden.

Woon je bijvoorbeeld in een studentenhuis, zorg dan dat jouw laptop niet de 'Netflix-laptop' wordt die iedereen even lekker aan de beamer koppelt om samen een filmpje te kijken. Zorg ervoor dat je mobiel niet overal in huis rondslingert en let er ook op dat je altijd je scherm lockt als je even bij je computer weg loopt.

Zo zorgen we samen voor een goede digitale 'hygiëne' en ga je met een veilig gevoel door je studie heen!

Heb je nog vragen over een van deze vier checks? Dan kun je altijd contact opnemen met [contactgegevens ICT/Helpdesk]. Dank voor je medewerking!