## Jouw rechten

Leestijd
10 minuten

Wat leer je?
Je leert welke rechten je hebt als het over het beschermen van jouw privacy en die van anderen gaat.

Samenvatting
In de wet is geregeld hoe anderen, zoals een onderwijsinstelling, met jouw privacy en persoonsgegevens moeten omgaan. Bijvoorbeeld welke informatie ze mogen opvragen, met wie ze dat mogen delen, etc. Alleen net als bij alle wetten zijn er uitzonderingen, is een regel afhankelijk van een bepaalde situatie en zijn onderwijsinstellingen vrij om deels hun eigen regels te bepalen. Goed dus om te weten wat voor jouw specifieke onderwijsinstelling je privacy-rechten zijn.

## Jouw rechten

Ieder mens heeft recht op privacy. Dat recht gaat best ver; in vrijwel iedere situatie bepaal jij wat er met jouw persoonlijke gegevens gebeurt. Bekijk onderstaande video maar eens, daarin zie je precies hoe de privacywet in elkaar zit:

Maar, die contactpersoon waar ze het in de video over hebben, wie is dat eigenlijk in jouw onderwijsinstelling? En kun je zomaar alle informatie over jezelf inzien? Welke persoonlijke informatie deelt de onderwijsinstelling eigenlijk van jou met anderen en waarom? Op deze vragen krijg je hier een antwoord.

Bedenk eens: wat weet je eigenlijk zelf al over de privacywet?

## Grondslag

Grondslagen, weet je nog? Elke keer als iemand jouw persoonsgegevens verwerkt kan dat een inbreuk op jouw privacy zijn. Daarom mag men alleen persoonsgegevens verwerken als hier een grondslag voor is. Jouw onderwijsinstelling kan jou bijvoorbeeld geen onderwijs bieden als ze niet over enkele persoonsgegevens beschikken (naam, e-mailadres, woonadres, etc.).

Er zijn zes 'grondslagen' (redenen) waarmee iemand of een organisatie persoonsgegevens mag verwerken. Eentje daarvan is bijvoorbeeld als jij zelf toestemming hiervoor geeft. Een andere grondslag is 'openbaar gezag'; deze grondslag geldt bijvoorbeeld voor jouw onderwijsinstelling. Openbare onderwijsinstellingen zijn door de overheid ingesteld om onderwijs te verzorgen; als jij je daar inschrijft mogen zij jou enkele persoonsgegevens vragen om hun taak goed uit te kunnen oefenen.

De onderwijsinstelling mag bepaalde gegevens hiervan weer verder delen met andere partijen, bijvoorbeeld je e-mailadres met DUO zodat ze contact met je op kunnen nemen over je studiebeurs, of je studievoortgang met een onderwijsinstelling in het buitenland als je daar een deel van je studie gaat doorbrengen. Je onderwijsinstelling moet duidelijk aangeven welke gegevens de onderwijsinstelling van jou bijhoudt, waarvoor ze die gegevens vragen en met wie ze die delen.

Bedenk eens: weet je nog wat er in het inschrijvingsformulier met de onderwijsinstelling stond over het delen van gegevens, toen je jouw inschrijving deed?

## Dataminimalisatie

Een van de belangrijke uitgangspunten van de privacywet heet 'dataminimalisatie'. Dit betekent dat een organisatie, zoals een onderwijsinstelling, alleen die informatie op mag vragen die strikt noodzakelijk is om een bepaald doel te realiseren. Bijvoorbeeld:

- is het voor een onderwijsinstelling relevant om jouw huidskleur te weten? Antwoord: nee
- is het voor een onderwijsinstelling relevant om jouw salaris te weten? Antwoord: nee
- is het voor een onderwijsinstelling relevant om jouw adres te weten? Antwoord: ja

Het is dus goed om iedere keer dat iemand om jouw persoonlijke informatie vraagt hier kritisch op te zijn. Heeft diegene jouw specifieke informatie daadwerkelijk nodig? Of is het doel ook met minder informatie te bereiken? Lees dit voorbeeld eens:

[ruimte om een voorbeeld over dataminimalisatie in te voegen wat voor de onderwijsinstelling zelf relevant is.]

Bedenk eens: kun je zelf een voorbeeld verzinnen waarin je meer persoonlijke informatie hebt weggegeven dan achteraf misschien nodig was?

## Delen

Sinds je 16e verjaardag bepaal jij volgens de wet zelf wie toegang tot jouw persoonlijke informatie heeft. Zo ook voor de informatie die een onderwijsinstelling over jou bewaart. Een onderwijsinstelling mag dus nooit zomaar informatie over jou delen, behalve in bepaalde gevallen:

- Dat jij hier zelf toestemming voor geeft, bijvoorbeeld als je meedoet aan een onderzoek in de onderwijsinstelling.
- Dat er voor de onderwijsinstelling een wettelijke verplichting is, bijvoorbeeld het delen van informatie over jouw afstuderen met de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) of met StudieLink.

Zo weet je zeker dat er nooit zomaar iemand aan de balie van onderwijsinstelling kan komen en jouw gegevens even in kan zien. Of dat de onderwijsinstelling jouw gegevens voor bijvoorbeeld marketingdoeleinden kan verkopen aan bedrijven.

Bedenk eens: welke informatie over jou die bij jouw onderwijsinstelling bekend is zou je zeker niet met anderen willen delen?

## Foto's en video's

We maken met elkaar dagelijks gigantische hoeveelheden foto's en video's, ook op onderwijsinstelling. Maar wat zijn hierin precies de regels? Mag je bijvoorbeeld zomaar jouw docent in een collegezaal opnemen? Of jouw medestudenten filmen? Goed om precies te weten wat hierin de regels zijn:

[ruimte om de onderwijsinstelling-specifieke regelgeving/rechten van de student aan te geven]

Bedenk eens: wat vind jij van de regels rondom foto's en video's op onze onderwijsinstelling?

## Jouw gegevens

Jouw gegevens zijn jouw gegevens. De onderwijsinstelling gebruikt ze alleen om te zorgen dat jij goed onderwijs kunt krijgen. Wil je inzage in de gegevens die de onderwijsinstelling over jou heeft, dan mag je dat aanvragen. Je kunt dit doen via:

[ruimte om de onderwijsinstelling-specifieke regelgeving m.b.t. het opvragen van persoonsgegevens aan te geven]

Alle informatie over de omgang met informatie op onze onderwijsinstelling is vastgelegd in het 'Informatiebeveiligingsbeleid'. Via onderstaande knop kun je dit document downloaden en inzien:

[Knop toevoegen: Alles over ons informatiebeveiligingsbeleid]