## Stap 1

1848: Nederland werd een democratie
In 1848 waren er overal in Europa rellen. De mensen wilden democratie. Ze waren het zat door koningen en keizers te worden geregeerd. In Nederland schrok koning Willem II hiervan. Hij wilde geen opstand. Daarom gaf hij opdracht tot het schrijven van een nieuwe grondwet.
In deze grondwet staan twee dingen:

- De mensen kregen veel meer grondrechten dan vroeger.
- De macht ligt niet meer bij de koning maar bij het volk.

Nederland werd op dat moment een democratie. Het volk had het voor het zeggen door zelf te bepalen wie het land regeren. Tenminste, alleen de mensen die genoeg belasting betaalden en man waren kregen kiesrecht. (censuskiesrecht). Dat was ongeveer tien procent van de bevolking. Deze mannen mochten zich verkiesbaar stellen (passief kiesrecht) en mochten kiezen wie er in de regering komt door te stemmen (actief kiesrecht).
Omdat de grondrechten in de eerste grondwet opgeschreven werden, noemde men ze de klassieke grondrechten. De belangrijkste rechten zijn het recht op vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst, vrijheid van drukpers en meer van dat soort rechten die in een democratie onmisbaar zijn. Deze rechten zijn nooit meer veranderd.

In de grondwet van 1848 is geregeld dat:

- in een democratie bepaalde mensen actief en passief kiesrecht hebben.
- in de volksvertegenwoordiging de meerderheid besluit.
- de drie machten (de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht) gescheiden zijn.
- er een scheiding is tussen kerk en staat.
- alle mensen (klassieke) grondrechten hebben.

Later kregen alle mensen met een Nederlandse nationaliteit en ouder dan 18 jaar kiesrecht (actief en passief).

Opdracht: Een democratie?
Bekijk het filmpje.

Werd Nederland een democratie in 1848? Leg je antwoord uit.
Video: De geschiedenis van de democratie de macht verschuift naar het volk