## De leerling: motivatie en socialisatie

### Motivatie

Het is ondertussen meer dan duidelijk geworden dat een leerling met name gemodiveerd wordt door de leerdoelen te weten en voor zichzelf helder te hebben wat hij of zij daarin wil bereiken. Leerdoeldenken is daarvoor een belangrijke voorwaarde. Bij elke les(senserie) dient duidelijk te zijn wat de leerdoelen ervan zijn. Stel je de leerling in staat om van tevoren aan te geven welke leerdoelen in welke mate bereikt willen worden, dan wordt die leerling door zichzelf gemotiveerd dat ook te halen.

Een middel dat hierbij bij uitstek kan worden toegepast is de Rubric. In een rubric geef je een overzicht van de te behalen leerdoelen op meerdere niveaus, bijvoorbeeld: beginnend, ontwikkelend, gevorderd en expert. Bij elk niveau wordt een beschrijving gegeven welke competenties je moet hebben om voor dat leerdoel dat niveau te bereiken.

De leerlingen kunnen dan voor zichzelf bepalen op welk niveau ze willen komen. Extra motiverend is om ze te laten aangeven op welke startniveau ze denken te zitten. Dat kun je aan de leerling zelf overlaten, maar extra objectief wordt de beoordeling als je dat doet door middel van een 360 graden reflectie. Laat de leerling zichzelf inschatten/beoordelen, laat dat ook doen door twee of drie andere leerlingen die in hetzelfde groepje zitten of gewoon eromheen en voeg daaraan de beoordeling van de docent toe. In een portfolio kunnen de resultaten worden opgeslagen en bijgehouden.

### Socialisatie

Als je Totaalonderwijs in zijn totaal toepast, zal een deel van de lessen niet meer in het klaslokaal gevolgd worden. Dat gebeurt dan thuis, in de mediatheek, op het leerplein. Waarschijnlijk zelfs niet op het moment dat de feitelijke les op het rooster staat.

Een aspect dat hierbij in de gaten gehouden moet worden is socialisatie. Als de leerlingen met de klas de hele dag op school doorbrengen, in het lokaal zitten, in de aula, op het schoolplein, dan leren ze om met elkaar om te gaan. Dat is in ieder geval minder als die les niet meer in de groep gevolgd wordt. Tijdens de Coronacrisis in 2020 moesten we ineens op afstand les gaan geven, omdat het niet anders meer kon. In die periode is duidelijk geworden dat zeker voor opgroeiende kinderen het leren omgaan met elkaar een cruciale competentie is.

Daarom staat socialisatie als een van de aandachtspunten genoemd in Totaalonderwijs. Kijk hoe je in elke les, ook een afstandsles, aan socialisatie aandacht besteed. Bijvoorbeeld door een opdracht ook in een afstandsles in groepjes te laten uitvoeren. Leerlingen zitten dan niet met elkaar aan dezelfde tafel, maar worden toch met elkaar in - virtuele - aanraking gebracht.