## 5.1 Tel uit, je winst

Vraag: Hoe bepaalt de winkelier de verkoopprijs van zijn product?

KOSTPRIJS EN OPSLAGPERCENTAGE

Het berekenen van de verkoopprijs van een groen product begint altijd met de kostprijs. Dat zijn de kosten die een winkel maakt voor het inkopen of maken van een product. Je telt de kosten voor materiaal en arbeid bij elkaar op en dan weet je de kostprijs.

Stel dat de winkel zijn producten gaat verkopen voor de kostprijs?

- Waar moet de huur dan van betaald worden.
- Waar moet de energierekening dan van betaald worden?
- Waar moeten de reclamekosten dan van betaald worden?
- En de kosten voor de auto?

Afb 1: Het opslagpercentage bereken je over de kostprijs.

Als winkels alleen de kostprijs aan klanten vragen, verdienen ze niks. Daarom verhogen ze de kostprijs met een opslagpercentage. Dat is een prijsverhoging waarin de winkel vaste kosten en de winst verwerkt. Vaste kosten zijn bijvoorbeeld de huur, water en energiekosten en reclamekosten.

Een andere naam voor het opslagpercentage is de winstmarge. Dit percentage wordt door de winkel zelf bepaald. Bijvoorbeeld 70%. Als je het opslagpercentage en de kostprijs weet, kun je de opslag berekenen.

Stel, de kostprijs van een kamerplant is € 5,10. Dan is de opslag in dit geval 70% van € 5,30 = € 3,57. De kostprijs met opslag is dus € 5,10 + € 3,57 = € 8,67.

BELASTING

Een ander onderdeel van de verkoopprijs is de btw: dat staat voor belasting over de toegevoegde waarde. Btw heet ook omzetbelasting, want alle winkels moeten belasting over hun omzet rekenen aan hun klanten. Die belasting mogen winkels niet zelf houden, maar moeten ze aan de overheid afdragen.

In Nederland zijn er twee btw-tarieven:

Afb. 2: Ook de bloemenwinkel heeft te maken met verschillende
btw-tarieven

- Het lage tarief is 9%. Dat geldt voor levende producten, zoals bloemen en dieren. Maar ook voor voedsel, bijvoorbeeld groente en eieren. Dit zijn producten die in de eerste levensbehoeften voorzien.
- Het hoge tarief is 21%. Dit geldt voor luxeproducten zoals smartphones en kleding. Bloemstukken vallen ook onder het hoge tarief, terwijl voor een bosje bloemen het lage tarief van 9% geldt. Het hoge tarief geldt ook voor diensten, zoals het aanleggen van een tuin.

Je berekent de btw over de kostprijs met opslag. Bij het lage tarief is de btw in ons voorbeeld € 7,31 x 0,09 = € 0,66. De btw tel je vervolgens op bij de kostprijs met opslag.

Afb. 3: De verkoopprijs is opgebouwd uit verschillende onderdelen.

DE VERKOOPPRIJS

De prijs die de klant in de winkel betaalt is de verkoopprijs. Je weet nu dat die bestaat uit de kostprijs, het

opslagpercentage en de btw. Winkeliers ronden de verkoopprijs vaak af. Dat is om er een handig bedrag van te maken. Een prijs van € 7,95 is handiger dan € 7,97. En het product lijkt goedkoper, want € 7,95 klinkt voordeliger dan € 8,00.

KORTING

Een korting is een tijdelijke prijsverlaging. Meestal wordt de korting uitgedrukt in een percentage, Bijvoorbeeld 40%. Soms

krijg je het tweede product gratis.

Waarom geven winkels korting?

Afb. 4: Met het geven van korting trek je klanten of breng je een nieuw
product onder de aandacht.

- Bijvoorbeeld om een nieuw product bekend te maken.
- Een andere reden is om de voorraad op te maken, tijdens de uitverkoop.

Korting geven is een manier om klanten naar de winkel te lokken. En als ze eenmaal in de winkel zijn kopen mensen vaak ook niet-afgeprijsde producten (impulsaankopen). Korting kan dus zorgen voor extra omzet. Maar het is wel belangrijk dat de prijs niet lager wordt dan de kostprijs, want dan maakt de winkel geen winst!

VARIABELE EN CONSTANTE KOSTEN

Winkels maken veel kosten om producten te maken of in te kopen. We maken onderscheid tussen variabele en constante kosten.

- De variabele kosten veranderen als je meer of minder producten inkoopt of maakt. Wanneer je niets inkoopt of maakt heb je deze kosten niet. Voorbeelden van variabele kosten zijn materialen of producten die je inkoopt, vervoerskosten en inhuur van tijdelijk personeel. Deze kosten zijn vooraf lastig in te schatten.
- Constante kosten zijn vaste kosten. Deze kosten heb je altijd, ook als je niks verkoopt. Denk aan de huur van je winkelpand, loon voor vast personeel en gas, water en licht. Je kunt deze kosten goed inschatten, ze staan los van de inkoop en verkoop van producten.

Opdracht 1 - Vragen theorie 'Tel uit. je winst'

Opdracht 2 - Verkoopprijs berekenen van een wandhanger

Opdracht 3 - Verkoopprijs berekenen van een Tafelversiering