## 1.3 Waarom windenergie?

We gebruiken veel energie en de vraag naar energie neemt nog steeds toe. Twee belangrijke oorzaken zijn de groei van de bevolking (meer mensen, dus in totaal meer energie) en de groei van de welvaart (meer spullen en apparaten, dus per persoon meer energie).

# Klimaatdoelstellingen

Veel landen zien de noodzaak om goed voor de aarde te zorgen. De Verenigde Naties heeft al verschillende keren een klimaattop georganiseerd en er zijn wereldwijd al heel wat afspraken gemaakt. Ook binnen de Europese Unie hebben landen samen duidelijke afspraken gemaakt. Nederland heeft zelf op basis van deze wereldwijde en Europese afspraken een klimaatwet gemaakt en een klimaatakkoord gesloten met verschillende organisaties. In deze wet en het klimaatakkoord staan o.a. hoe we in 2050 onze energie moeten opwekken. En welke partijen ook het land regeren, ze zullen altijd hoe plannen moeten afstemmen op de klimaatwet en het klimaatakkoord.

In de wet staan geen gedetailleerde oplossingen. De technologische ontwikkelingen gaan zo snel dat dit niet handig zou zijn. Wat er tussen 2030 en 2050 allemaal mogelijk is om de doelstellingen te halen kunnen we nu lastig voorspellen. Twintig jaar geleden investeerden veel oliemaatschappijen in nieuwe technieken om op lastige plaatsen olie en gas te winnen, nu doen ze steeds meer onderzoek naar duurzame energiebronnen.

## Andere groene energie

De zon is de oorsprong van alle energie op aarde.

- Alle planten die omgezet zijn in turf (veen), bruinkool, steenkool, aardgas en aardolie konden alleen groeien door zonlicht. Kortom fossielenergie is ontstaan door zonne-energie.
- Zonne-energie gebruikt de energie van de zon direct.
- Alle planten die gebruikt worden als biobrandstof of de grondstof hier van zijn groeien door zonlicht.
- De waterkringloop die zorgt voor het water dat gebruikt wordt bij het opwekken van energie uit waterkracht kan alleen bestaan door temperatuurverschillen op aarde. Deze temperatuurverschillen worden veroorzaakt door de zon.
- De wind waarmee windenergie wordt opgewekt kan alleen bestaan door luchtdrukverschillen als gevolg van temperatuurverschillen op aarde. Deze temperatuurverschillen worden veroorzaakt door de zon.
- De link tussen de zon en kernenergie is wat lastiger uit te leggen, maar is er ook. Sterker nog de zon zelf is één grote kernreactor.

De zon levert elke dag meer energie dan dat we ooit nodig zullen hebben. De uitdaging is vooral hoe vangen we die energie efficiënt op en hoe slaan we de energie effectief op.

Om de uitstoot (emissie) van broeikasgassen te verminderen moeten we fossiele energiebronnen verruilen voor energiebronnen die geen uitstoot veroorzaken, zogenaamde groene energiebronnen. Maar elke energiebron heeft een nadeel.

- Als het donker, bewolkt of heel erg warm is leveren zonnepanelen geen of heel weinig energie.
- De planten die zorgen voor biobrandstoffen nemen tijdens hun leven net zoveel CO2 op als dat ze bij verbranding weer uitstoten en zijn daarom klimaatneutraal, maar ze moeten wel vervoerd worden vanaf het bos of de akker naar de energiecentrale en dat kost veel energie die (nog) niet duurzaam is.
- Waterkracht kan niet overal en is vaak schadelijk voor bijvoorbeeld vissen.
- Als het niet of te hard waait kunnen windturbines geen energie opwekken.
- Kerncentrales zorgen voor afval dat honderden jaren schadelijk blijft en als het misgaat blijven hele grote gebieden ook honderden jaren gevaarlijk.

## Nederland

Het aantal zonne-uren in Nederland is beperkt, alleen zonne-energie is dus niet verstandig.

De biomassa die wij kunnen laten groeien is beperkt, we hebben te weinig bossen om voldoende bosbouw te doen en de hoeveelheid akkerland is al nodig voor ons voedsel.

We hebben geen bergen, snelstromende rivieren of grote getijde verschillen dus veel van de huidige waterkrachtcentrales zijn niet mogelijk.

We hebben drie kerncentrales: één voor energieproductie, één voor onderzoek en één voor medische toepassingen (o.a. chemotherapie en röntgenfoto’s). We hebben één plaats waar we al het nucleair afval veilig kunnen opslaan, maar die is te klein om het afval van een extra centrale voor energie op te slaan. En in een druk bevolkt land als Nederland kunnen we eigenlijk geen ruimte missen in het geval er een ongeluk gebeurt in een kerncentrale.

Het waait in Nederland vaak. Vandaar dat we ook in de 17e eeuw molens gingen gebruiken om moerassen en veenplassen leeg te pompen om er vervolgens landbouwgrond van te maken. De Nederlandse polders waren er niet geweest zonder voldoende windenergie. Heel west-Nederland stond vol met molens. Met de komst van de stoommachine zijn de meeste verdwenen, maar het is niet minder gaan waaien en in de toekomst kunnen we vooral meer dan minder verwachten en de windkracht zal waarschijnlijk ook toenemen.

Figuur 2 lagedrukgebied

Bekijk de afbeelding hierboven.

Als de zon de aarde opwarmt gaat de warme (vochtige) lucht stijgen. Als gevolg hiervan ontstaan wolken en uiteindelijk neerslag. Op de plaats waar de lucht stijgt ontstaan een lagedrukgebied. Dit lagedrukgebied zorgt ervoor dat hier lucht vanuit hogedrukgebieden naar toe gaat stromen en zo ontstaat wind.