# Bouwsteen 2: Investeer in een veilige leeromgeving

Investeer in het creëren van een positief, open en veilig leerklimaat en een cultuur van samen leren.

Belangrijk is dat studenten zich vrij en veilig voelen om zich te uiten. Groepsbinding helpt daarbij, maar uit onze ervaring met het (asynchroon) online leren in communities spelen ook overtuigingen van studenten (en docenten) een rol als het gaat om samen leren en interactie in de online omgeving. Het vereist dat je uit de comfort zone durft te stappen. Het vereist een cultuur van samen leren.

In zo’n cultuur is dan bijvoorbeeld het volgende belangrijk:

- dat het duidelijk in het voordeel van het eigen leerproces is om producten die onaf zijn met elkaar te delen voor feedback (hoe spannend dat ook is, fouten maken mag)
- dat het geven van peerfeedback niet gaat over dat student x het werk van student y aan het doen is (plagiaat)
- dat het veilig is om jouw ideeën in de vorm van feedback naar voren te brengen
- dat feedback geven aan collega’s een belangrijk kenmerk is van een professionele omgeving, etc.
- dat er geen materialen van derden worden gedeeld (auteursrecht) of privacy gevoelige informatie (bijv. van cliënten; AVG) worden gedeeld zonder schriftelijke toestemming
- etc

Een blijvend gesprek hierover met studenten of het maken van duidelijke afspraken (bijv Netiquette) is hierbij belangrijk.

Praktische tips

- Besteed aandacht aan dit onderwerp tijdens een synchroon contactmoment.
- Laat studenten eerst zelf nadenken. Leg ze vragen voor zoals bijv. wat zij verstaan onder een veilige leeromgeving. Of wat voor hen een goede online les is en wat ze daarvan verwachten? Etc.
- Luister, wat leer je hiervan als docent? Welke goede punten haar je hier uit.
- Daag uit. Studenten kunnen geneigd zijn om in eerste instantie te benoemen wat aan de kant van de opleiding belangrijk is of moet gebeuren, maar wat kunnen ze zelf doen?
- Denk als docenten ook goed na wat studenten van jou mogen verwachten en betrek dat ook in het gesprek. Denk vooraf ook na over belangrijke afspraken die jij wilt maken. Laat je inspireren door voorbeelden.
- Creëer samen een code of conduct, contract of netiquette voor een veilig leerklimaat en een productieve leeromgeving. Het kan ook gaan om deelaspecten bijv. wat is een goede online les of hoe interacteren we met elkaar in de online leeromgeving.
- Reflecteer samen op vaste momenten hoe het loopt.

Ondersteunende modellen, literatuur of wetgeving

Privacy en AVG: https://specials.han.nl/sites/studiecentra/privacy/

Auteursrecht:

- https://specials.han.nl/sites/studiecentra/auteursrechten/gebruik-van-bronnen/
- https://specials.han.nl/sites/studiecentra/auteursrechten/gebruik-van-bronnen/Stroomschema-lesmater

- https://www.auteursrechten.nl/

Praktijkcasussen

- Sylvia Bronckhorst (HAN Hoofd, Hart en Handen) gaat met haar studenten in gesprek over hoe een stimulerende en rijke leeromgeving te creeeren zowel online als offline. Dit heeft geleid tot o.a. de volgende aanpassingen: 1. afspraken over hoe te participeren in lessen 2. inplannen van struggle tijd momenten, waarin moeilijke, niet-taakgebonden, issues open worden besproken. 3. een moment op het eind van de dag om positieve zaken te benoemen, bijv. te complimenteren, om positief te blijven. Bekijk hier het verhaal van Sylvia daarover.

- Rogier van Weelden (docent bij de HAN academie ISB) bespreekt samen met zijn studenten wat nodig is om een productieve online les vorm te geven met daarbij aandacht voor zijn rol, maar ook voor de rol van de studenten zelf. Lees hier wat hij vertelt over zijn aanpak.

Meer interesse? Bekijk ook eens:

Voorbeelden van Netiquette.

- https://www.duq.edu/about/centers-and-institutes/center-for-teaching-excellence/teaching-and-learning-at-duquesne/netiquette-for-online-learning
- https://blog.citl.mun.ca/instructionalresources/courses/netiquette/