# 2.4 MS

wat is MS ? https://youtu.be/_gObF52zP3o

Veel mensen hebben het over MS alsof er maar één soort is. Maar wist je dat er vier MS-varianten zijn? We leggen ze je kort voor je uit.

1. Relapsing Remitting MS
2. Secundair Progressieve MS
3. Benigne MS
4. Primair Progressieve MS

Relapsing Remitting MS (RRMS)

RRMS is de meest voorkomende vorm van MS: zo’n 85 procent van mensen met MS heeft deze vorm. Je klachten verlopen in een golfbeweging: periodes van aanvallen (relapsing) wisselen af met die van herstel (remitting). Verdwijnt de ontsteking? Dan nemen je klachten af en ga je herstellen. Deze ups en downs komen gemiddeld zo’n drie keer per jaar voor.

Secundair Progressieve MS (SPMS)

Circa dertig procent van mensen met RRMS krijgt na tien jaar te maken met een nieuwe MS-fase: SPMS. Je hebt dan bijna geen aanvallen meer, maar je lichaamsfuncties raken wél beschadigd. Dit merk je doordat je bijvoorbeeld moeilijker kunt lopen. Of dat je je evenwicht verliest. Helaas ga je langzaamaan achteruit — tussentijds is er jammer genoeg geen herstel.

Milde of benigne MS

Bij de milde of benigne vorm van MS zit er veel tijd tussen de aanvallen, soms wel meer dan tien jaar. Ook is het mogelijk dat je maar één aanval krijgt. Je afweersysteem valt de eigen zenuwcellen nauwelijks aan. Hierdoor blijven ze onbeschadigd. Van iedereen met MS heeft ongeveer tien procent deze milde vorm van MS — vaak vrouwen jonger dan veertig jaar.

Primair Progressieve MS (PPMS)

De minst voorkomende vorm van MS is PPMS. Deze vorm komt voor bij maar vijf procent van de mensen met MS. Bij PPMS is je ruggenmerg aangetast en merk je direct vanaf het begin achteruitgang: beide benen verstijven en verzwakken. Ook merk je dat de kracht in je benen steeds minder wordt. Opvallend is dat PPMS geen aanvallen kent. De eerste symptomen ervaar je vaak pas na je veertigste.

MS onderzoek https://youtu.be/9_m8QnfujMM

Anamnese en lichamelijk onderzoek

Belangrijk is het verhaal van de patiënt (de anamnese) en het lichamelijk onderzoek. Aan de hand van de klachten kan de neuroloog zich een beeld vormen of zij/hij bij deze patiënt moet denken aan MS. Het gaat dan om klachten zoals wazig zien, dubbel zien, gevoelsklachten, krachtsverlies, moeite met lopen, ongewild urineverlies enzovoort.

Bij lichamelijk onderzoek zal de neuroloog proberen vast te stellen of hij verschijnselen kan vinden die passen bij de klachten. Daarnaast zal de neuroloog onderzoeken of er misschien nog andere verschijnselen zijn waar de patiënt niets van merkt.

MRI

Als de neuroloog heeft vastgesteld dat de klachten worden veroorzaakt door problemen in het centraal zenuwstelsel kan hij/zij dit laten bevestigen door het maken van een magnetic resonance imaging scan (MRI-scan). Afwijkingen in het centraal zenuwstelsel (laesies) zijn met de hulp van deze meetmethode duidelijk te zien en te meten. Daardoor wordt de diagnose sneller gesteld.

Een MRI-apparaat bestaat uit een soort tunnel of buis waar je ingeschoven wordt. Het apparaat maakt opnamen door gebruik te maken van radiogolven en magnetische velden. De opnamen die met een MRI van de hersenen en het ruggenmerg worden gemaakt zijn heel gedetailleerd.

Vanwege de magnetische velden kunnen pacemakers en andere electronische implantaten ontregeld raken. Bij mensen die dergelijke apparaten hebben is een MRI onderzoek niet mogelijk. Bij mensen die metalen implantaten hebben zal het onderzoek niet of slechts beperkt mogelijk zijn.

Het onderzoek met MRI is weinig belastend. Het apparaat maakt alleen flink kabaal als je er in ligt. Meestal is het mogelijk muziek te laten spelen tijdens het maken van de MRI scan. Dit overstemd het lawaai van de MRI enigzins. Heel soms krijgen mensen last van claustrofobie. Bij zwangere vrouwen wordt een MRI alleen verricht als het zeer noodzakelijk is.

Op de MRI zijn de plekjes te zien die in de hersenen en het ruggenmerg voorkomen. Maar de afwijkingen op de MRI hoeven niet overeen te komen met de ernst van de ziekte en zij heeft ook geen betrouwbare voorspellende waarde voor het toekomstig beloop van de ziekte. Bovendien is bij een zeer klein deel van de mensen met MS nog geen afwijking op de MRI te zien.

Liquoronderzoek

Door middel van een prik – lumbaalpunctie, ook wel lp genoemd – tussen de ruggenwervels wordt ruggenmergvocht afgetapt dat zich om het ruggenmerg bevindt. Dit vocht, ook wel liquor genoemd, wordt onderzocht. Bij een aantal ziekten van het zenuwstelsel worden er afwijkingen in dit vocht gevonden. De meeste mensen met MS hebben uiteindelijk bij MS passende afwijkingen in de liquor. Maar er zijn ook andere ziekten, bijvoorbeeld bepaalde virusinfecties, die dezelfde soort afwijkingen in het liquor kunnen geven als MS.

Bij een deel van de mensen die MS hebben zijn geen afwijkingen in de liquor te vinden. Wanneer er typisch klinische en MRI afwijkingen zijn is het in een aantal gevallen niet nodig liquor onderzoek te doen om de diagnose MS te stellen. Zoals altijd bij het stellen van de diagnose MS moet de arts heel zeker zijn dat er geen andere ziekte is die het beeld beter kan verklaren. Dat geldt extra voor patiënten die (mogelijk) MS hebben maar geen liquorafwijkingen.

Neurofysiologisch onderzoek

Een hulponderzoek dat voor het stellen van de diagnose van belang kan zijn is het bepalen van de geleidingssnelheid van de zenuwbanen in het centrale zenuwstelsel. In het zenuwstelsel bevindt zich rondom de uitlopers van de zenuwcellen myeline. Door het verdwijnen van myeline bij MS vermindert de snelheid waarmee de stroompjes (potentialen) voortgeleid worden in de zenuwbanen. Bij de diagnostiek van MS wordt zo een meting – visual evoked potential (VEP) – gebruikt om de oogzenuw te testen.

Bloedonderzoek

Bloedonderzoek is voor de diagnose MS over het algemeen niet van groot belang. Het belang neemt toe, naarmate de kans groter is op een andere diagnose dan MS. Het wordt dan ook meestal gebruikt om andere ziekten uit te sluiten.