## 5.3 Uitwendige geslachtsorganen

De uitwendige vrouwelijke geslachtsorganen worden gezamenlijk vulva genoemd. De delen van de vulva zijn: de grote en kleine schaamlippen, de venusheuvel, voorhof en de kittelaar.

#### De grote schaamlippen (labiae majora):

- zijn twee behaarde, dikke huidplooien:
- bevatten veel onderhuids vetweefsel;
- bevatten veel zweet-, geur- en talgklieren;
- bevatten beiderzijds de bartholinklier die bij seksuele prikkeling slijm afscheiden.

#### De venusheuvel:

- is een dicht behaarde verdikking ter hoogte van de symfyse (samengroeiing van de twee schaambeenderen) .

#### De kleine schaamlippen (labiae minora):

- zijn twee onbehaarde, dunne huidplooien;
- liggen binnen de grote schaamlippen;
- sluiten de voorhof af.

#### De voorhof (vestibulum vaginae):

- is de ruimte binnen de kleine schaamlippen;
- is de uitmondingsplaats voor de urethra en de vagina;
- kan (deels) afgesloten zijn door het maagdenvlies ( hymen);
- kan de wittige substantie smegma bevatten, die bestaat uit huidcellen en talg.

#### De kittelaar (clitoris):

- ligt aan de voorkant op de plaats waar de kleine schaamlippen aansluiten;
- is een kegelvormig orgaantje van enkele centimeters groot;
- bestaat uit twee zwellichamen die eindigen in de eikel (glans clitoridis), deze is dicht bezet met sensoren en wordt bedekt met een stukje huid, de voorhuid (preputium clitoridis).