## De doorslaggevende duim

Duimen als de beste

Maar liefst 25 miljoen jaar geleden leefde de eerste voorouders van de mensapen. Voor hun tijd waren zij vrij succesvol vergeleken met andere diersoorten. Eén van de eigenschappen die mensapen van andere apen onderschijdt is de opponeerbare duim. Door het hebben van zo'n handige duim hadden mensapen twee grote voordelen:

- Voorwerpen stevig vastpakken: handig als je bijvoorbeeld van tak naar tak wilt slingeren, of wanneer je een tak of steen wilt gebruiken als gereedschap;
- Voorwerpen vrij nauwkeurig bedienen: handig voor het pellen van vruchten en bij het gebruik van gereedschap.

Overeenkomsten en verschillen

Zoals je kan zien in de bovenstaande video, vertoont de mens grote overeenkomsten met andere mensapen. Naast de opponeerbare duim lijken ook de schedels, bekken en voeten op die van elkaar. Wat opvalt is dat in de loop van de tijd de kaken kleiner zijn geworden terwijl onze hersenen juist zijn gegroeid. Ook wanneer je kijkt naar de voeten zien we overeenkomsten en verschillen, kijk maar eens naar de ondestaande afbeelding.

Van bosaap naar savanne-mens

Zoals je op de bovenstaande afbeelding kunt zien is er iets veranderd aan onze voeten. Waar onze oudste voorouders nog lekker slingerde in het bos en van liaan naar liaan, was er ook een groep onder hen die is gaan leven op de savanne. Ook toen was er sprake van klimaatverandering. Door opwarming verdween het bos en ontstonden er savannes. Op een savanne is het natuurlijk veel handiger wanneer je lang bent, zodat je je vijanden aan kan zien komen. Daarnaast wil je ook hard kunnen rennen. Dit is de reden dat de grote teen vooruit is gaan wijzen zoals op de afbeelding te zien is.

Kennisclip over mensapen https://youtu.be/GzA6AqW4ZFI

De doorbraak

Wat onderscheid de eerste mensachtigen van mensapen? Naast rechtop lopen en de naar voren wijzende tenen, lichamelijk gezien bijzonder weinig. De schedel van de eerste mensachtigen was net zo groot als de schedel van een chimpansee. Ongeveer 3,5 miljoen jaar geleden leefde de eerste mensachtigen die daadwerkelijk zijn afgesplitst van de mensapen. Dit vond plaats op de savannes in het oosten van Afrika. De eerste mensachtigen waren jagers en verzamelaars. Ze aten met name noten, vruchten en zaden, maar daarnaast aten ze ook de resten van dode dieren om in leven te blijven.