## 1.2 Verschillende situaties die kunnen leiden tot rouw

- verlies van een dierbare

- verlies van werk

- verlies van je gezondheid

- verlies van een relatie

- verlies van je toekomstbeeld.

Verlies van een dierbare

Het meest ingrijpende verlies is het verlies van een dierbare. Wanneer iemand uit je naaste omgeving overlijdt, verandert je wereld. De ander is er niet meer, maar de wereld draait gewoon door. Dat is moeilijk. Zeker op oudere leeftijd. Ouderen hebben minder sociale contacten en zijn minder mobiel. Wanneer dan een dierbare wegvalt, is er een groete leegte die je niet meer kunt opvullen. De leegte confronteert je ook met de eigen eindigheid. Voor ouderen is het moeilijker om de draad weer op te pakken.

Verlies van werk

Rouw kan ook ontstaan door verlies van werk. Werk is belangrijk voor mensen. Door te werken verdien je geld. Je hebt collega's en hoort bij een groep. Werk geeft je structuur en een doel in je leven. Je verwerft hiermee een bepaald aanzien. Je werk geeft anderen een beeld van wie je bent. Wanneer het werk wegvalt, ontstaat er een leegte. Ineens ziet de dag er heel anders uit. Er is geen vast ritme meeren de contacten met collega's vallen weg. Veel mensen vinden het moeilijk wanner ze hun baan verliezen. Het vaste toekomstbeeld is ineens weg. Er ontstaan zorgen over geld. Wanneer iemand is ontslagen vanwege zijn slechte functioneren, is er ook nog een gevoel van schaamte en schuld.

Verlies van gezondheid

Wanneer je je gezondheid verliest, kan dit leiden tot rouw. Iemand die door een verkeersongeval in een rolstoel belandt, moet hiermee leren omgaan. Ineens is het niet meer mogelijk de trap op te lopen of een winkel binnen te stappen. De wereld staat op zijn kop. Wat altijd zo vanzelfsprekend was, is nu weg. De plannen die er waren, zijn misschien niet meer haalbaar. Verlies van je gezondheid betekent dat je opnieuw je leven moet vormgeven. Dat is moeilijk. Zeker als je merkt dat je omgeving wel doorgaat. Vrienden gaan nog stappen en dansen. Misschien zonder jou. Doordat je niet meer alles kunt, sta je voor je gevoel soms aan de zijllijn. Dat doet pijn.

Verlies van een relatie

Een scheiding heeft een groete impact op mensen. Wie trouwt of een relatie aangaat, wil graag samen oud worden. Dat lukt helaas niet altijd. Als de relatie dan na jaren stopt, brengt dit rouw met zich mee. De hele levenssituatie verandert. Ineens ben je weer single. Vaak leidt een scheiding ook tot een verhuizing en tot een andere financiele situatie. Daarnaast verlies je soms vrienden, omdat die kiezen voor de andere partij. Wie jarenlang verbonden is geweest met een ander, moet na een scheiding ook zichzelf weer vinden. Een scheiding roept vragen op als: "Wie ben ik?", "Wat vind ik belangrijk in mijn leven?", "Hoe wil ik verder".

Verlies van toekomstbeeld

Rouw kan ook ontstaan doordat je toekomstbeeld instort. Iedereen heeft wel een beeld van hoe zijn leven er later uit moet zien. Sommige stellen zich een groot gezin voor met veel kinderen. Wanneer gaandeweg het leven blijkt dat die grote droom niet haalbaar is, kan dat leiden tot rouw. De vrouw die hoort dat ze nooit moeder al worden, moet dit nieuws verwerken. Ineens klopt het plaatje dat ze had van haar toekomst niet meer. Dat is confronterend. Deze vorm van verlies is anders dan voorgaande situaties. Hier raakt degene niet echt iets kwijt. Het gaat hier om het zelfbeeld dat iemand moet bijstellen. En dat kan ook zeer heftig zijn.

hulpdocument bij opdracht 4 Breingeheim rondom rouw