## Gereedschap

Een rolmaat is een meetlint die je (automatisch) kan oprollen.

Ze zijn er in verschillende lengtes van 3, 5 en 8 meter. Je kunt ook wel een rolmaat krijgen met meer lengte, maar vaak worden die voor speciale werkzaamheden gebruikt.

Voorop de band zit een lipje waarmee je de band uit de behuizing kan trekken. Dit lipje kunt je achter een te meten object haken en door de band op spanning te houden hoef je het lipje niet met een hand op zijn plek te houden. Op die manier hou je altijd een hand vrij om bijvoorbeeld en bepaalde afmeting af te tekenen op je werkstuk.

Duimstok

De timmermansduimstok is 1 meter lang. Hij is gemaakt van buxushout of van een andere taaie houtsoort. De scharniertjes en de uiteinden zijn van messing. Er zijn ook kunststof duimstokken. De platte kant van de duimstok is verdeeld in decimeters, centimeters en millimeters. Soms staat op de smalle zijkant ook nog een verdeling in duimen. Een Engelse duim (inch) is 25,4 mm

wil je langere lengtes meten dan wordt er gebruik gemaakt van een rolmaat.

Timmermanspotlood

Een timmermanspotlood heeft een ovale vorm. De stift is rechthoekig en daardoor sterk. De hardheid is HB. Je maakt de punt scherp met een beitel. De punt moet breed en plat zijn. Hij mag niet snel afbreken. Een vakman/vrouw herken je aan de scherpe punt van het potlood!

Winkelhaak

Een winkelhaak gebruik je voor het afschrijven van haakse lijnen en te controleren of hoeken haaks zijn. In de bouw noem je een hoek van ​90 graden een haakse hoek. Met de meeste winkelhaken kun je ook hoeken van 45 graden aftekenen. Een hoek van 45 graden heet 'verstek'.

Je kunt controleren of een winkelhaak zuiver haaks is. Neem een zuiver recht stuk plaatmateriaal. Zet er met de winkelhaak een haakse lijn op. Draai de winkelhaak om. Het balkje van de winkelhaak ligt nu aan de andere kant van de haakse lijn. Als het blad weer precies bij de lijn ligt, is de winkelhaak haaks. Als er een verschil is, heb je het dubbele van de afwijking zichtbaar gemaakt.

verstekhaak

Met een verstekhaak kun je hoeken van 45 en van 135 graden afschrijven en controleren. Met een verstekhaak kun je dus verstekken aftekenen.

zwaaihaak

In de bouw meet je vaak hoeken op die niet haaks zijn. Je tekent die hoeken vaak ook af. Als de hoeken niet haaks zijn en ook geen 45 graden noem je het een vals verstek. Doormiddel van een zwaaihaak kun je toch bepaalede hoeke meten en aftekenen. Een zwaaihaak is van metaal gemaakt. Het dikke gedeelte heet het balkje. Het dunne gedeelte heet de tong. Je kunt de tong in elke stand draaien. Met een klemschroef kun je de tong vastzetten.

Kruishout

Een kruishout gebruik je voor het inkrassen van lijnen die evenwijdig lopen aan de lange kant van het hout. Je hebt enkele en dubbele kruishouten. Kruishouten zijn meestal gemaakt van beukenhout. Er zijn ook kruishouten van metaal te koop. We noemen ze dan kruisstaal.

Blokschaaf

Blokschaven zijn meestal van staal gemaakt. Soms zie je nog een houten blokschaaf. Een blokschaaf wordt gebruikt om houten werkstukken te schaven, dat wil zeggen glad en strak af te werken. Het belangrijkste onderdeel van een stalen blokschaaf is de schaafbeitel. Hij is gemaakt van gehard staal. Je slijpt hem onder een hoek van 30 graden.

In de zool (de onderkant van de schaaf) zitten soms v-vormige groeven. Die dienen om de wrijving tussen de schaaf en het hout zo klein mogelijk te maken. Er zijn ook schaven met een gladde zool. De opening in de zool heet de 'bek'. De grootte van de bek kun je verstellen met de 'kikker' Het blok van de schaaf is van gietstaal. De knop en de handgreep zijn meestal van kunststof.

Een schaaf dient nooit op zijn zool weggezet te worden, hierdoor beschadigd de beitel die iets onder de zool uitsteekt

Steekbeitel

Steekbeitels hebben een blad en een heft. Het blad is van staal. Aan de voorkant zit de vouw. De scherpe snijkant is de snede. De vouw is geslepen onder een hoek van ongeveer 25 graden.

Het heft is meestal van kunststof. Het blad zit met de arend vast in het heft. Het smalle stuk staal tussen het blad en het heft heet de steel. Je gebruikt een steekbeitel voor het maken van inkepingen in het hout. Ook voor het afwerken van gebogen en gezaagde vlakken. Soms gebruik je voor het hakken in hout een hakbeitel. Hakbeitels zijn gemaakt van dikker staal en hebben een sterker heft dan steekbeitels.

Steekbeitels zijn te koop in de breedte-maten 4, 6, 8, 10, 12, 15, 18, 22, 25, 32 en 38 mm.

Handzaag

Een handzaag heeft een dun zaagblad en een handvat. Het handvat is meestal van kunststof. Soms is de hoek tussen de rug van de zaag en het handvat precies haaks gemaakt. Je kunt de zaag dan als winkelhaak gebruiken. Maar dat is niet altijd nauwkeurig. Het handvat is daarvoor te kort.

- grote handzaag

Bij een grote handzaag is het blad minstens 500 mm lang. Er zijn wel zagen van meer dan 650 mm. Het aantal tanden van een zaag wordt vaak aangegeven per duim (inch). Een duim is 25,4 mm. Een grove zaag heeft vijf of zes tanden per duim. Zes tanden per duim is hetzelfde als zeven tandpunten per duim. Dus 6 T = 7 P. Een grote handzaag gebruik je voor dikke balken en voor ruw werk.

- kleine handzaag

Bij een kleine handzaag is het blad korter dan 500 mm. De kleine handzaag is ook fijner. Hij heeft meer tanden per duim. Vaak acht of negen tanden per duim. Heel fijne zagen hebben twaalf of meer tanden per duim. Een kleine handzaag gebruik je voor nauwkeurig werk. Bijvoorbeeld het zagen van verbindingen in hout.

De schroefkoppen vereisen altijd een bijpassend bitje voor de (accu)schroevendraaier. Onderstaande overzicht toont de bekendste bitjes.

Bitje voor kruiskop schroefkop (phillips)
Bitje voor sleuf/platkop schroefkop (sleuf)
Bitje voor Torx schroefkop (Torx)
Bitje voor pozidrive schroefkop (pozidrive)