## Machines

Verzamelen van hout (duurzaam)
Voordat je in de machinale begint moet je altijd eerst hout gaan opzoeken uit de houtopslag of bouwmarkt. Als fijn timmerman is het heel belangrijk dat je nauwkeurig je hout uitzoekt en zo min mogelijk restafval krijgt. Want een boom heeft veel tijd nodig om te groeien dus daar moeten wij zuinig op zijn. Daarom worden voor elke boom die gekapt wordt drie bomen teruggezet. Zo blijft er altijd genoeg groei. Aan de hand van een materialenstaat kan je de juiste maten opzoeken. En in het magazijn opmeten.

Afkortzaag
Met de afkortzaag kan je het hout afkorten. Je zaagt dan haaks op de houtrichting. Je maakt met de afkortzaag het hout op lengte. Bij de afkortzaag is het belangrijk om met gesloten vingers te werken zodat je niet in je vingers zaagt. Zorg er altijd goed voor dat het hout tegen de aanslag aan ligt zodat het hout niet wegschiet.

Cirkelzaag
De cirkelzaag is een machine waarmee je het hout kunt schulpen. Je zaagt dan het hout in de lengte door. Bij een cirkelzaag moet je goed opletten op je vingers. Je mag niet met je vingers voorbij de beschermkap van de machine. Het hout kan je verder duwen met een hulpstuk. Deze kan je op de beschermkap pakken. Bij het schulpen van hout zet je het zaagblad zo hoog mogelijk, dan staan de zaagtanden van het zaagblad bijna haaks op de houtrichting, daardoor zaagt de cirkelzaag beter.

Vlakbank
Met de vlakbank kan je ruw hout vlak en glad maken. Je legt je hout op de breedste kant en met de bolle kant naar boven op het aanvoerblad. Je legt je gesloten handen op de bovenzijde van de plank. Duw het hout onder de beveiliging door. Zorg ervoor dat je handen vlak op het hout liggen. Je hebt dan geen kans dat ze in de beitels van de machine komen. Als je met je hand bijna bij de beveiligingskap ben schuif je je linkerhand over de kap heen. Duw het hout verder en verzet dan je rechterhand. En schuif het hout door totdat hij onder de beveiligingskap uit is. Als je het hout haaks wil maken gebruik je de geleider. Zet het hout met de gevlakte kant tegen de geleider. Duw het hout nu langs de beveiligingskap. Nu wordt er een haakse hoek gemaakt met twee vlakke kanten.

Vandiktebank
Je gebruikt een vandiktebank voor het op breedte en het op dikte schaven van hout. De beitels van de vandiktebank zitten aan de bovenzijde. Daarom is het belangrijk dat je de gevlakte kant (de gladde kant) aan de onderzijde invoert. Dan zorgt de vandiktebank ervoor dat de bovenkant ook glad wordt. Kom nooit met je handen in de machine als het hout vast slaat, gebruik in dat geval een hulpstuk om hem verder de machine in te duwen.

Lintzaagmachine
Je gebruikt een lintzaagmachine voor het zagen van rondingen, recht zaagwerk, pennen en het afkorten van stukken hout. Voor rond zaagwerk moet je een smal zaaglint hebben, anders gaat het lint klemmen en breekt. Zorg er altijd voor dat de zaaggeleiders ongeveer drie centimeter boven je hout staat, doe je dit niet dan komt er te veel spanning op het zaaglint. Trek tijdens het zagen het hout niet snel terug want dan trek je het lint van het wiel. Als je gaat zagen zorg je er ook voor dat je eerst de minst diepe zaagsnede doet en daarna de diepste, dan hoef je hem minder ver terug te trekken.

Langgatboormachine
Je gebruikt een langgatboormachine voor het boren van ronde en langwerpige gaten in hout. De langgatboormachine heeft geen aparte beveiliging. Het gevaarlijke gedeelte is de draaiende boorkop. Zorg er dan ook voor tijdens het instellen van de machine dat de boor uit staat. Je werkt als volgt met de langgatboormachine: Boor eerst de buitenste gaten op diepte. Boor in het hout wat er tussen ligt gaten zo dicht mogelijk naast elkaar. Duw bij het boren de boor steeds ongeveer 20 mm verder in het hout en haal hem dan terug. Het boorsel kan dan lossen en de boor kan afkoelen. Ga als laatste met de boor heen en weer om de laatste ‘golfjes weg te frezen.

Machinale volgorde
In een machinale werkplaats is een volgorde aangebracht. De machines zijn niet zomaar neergezet. Als een timmerman in de machinale bezig is kan hij het best werken als hij maar een klein stukje naar de volgende machine hoeft te lopen. Een van de volgorde daarbij zijn: afkortzaagmachine-cirkelzaagmachine-vlakbank-vandiktebank. Dus eigenlijk loopt er altijd een rode draad door de machinale. Het is dus heel belangrijk om de machines zo goed mogelijk neer te zetten.