## Theorie + vragen

Je gebruikt elke dag elektrische energie.
Bijvoorbeeld met televisie kijken, bellen en gamen.
Ook voor wassen en stofzuigen is elektrische energie nodig.

Energie omzetten
Dankzij elektrische energie kun je veel verschillende dingen doen.
Je kunt water koken in een waterkoker.
Je kunt een lamp laten branden.
Ook kun je een mixer laten draaien.
De apparaten zetten de elektrische energie om in een andere vorm van energie.
Omzetten betekent veranderen.
Elektrische energie kun je omzetten in bijvoorbeeld:

- warmte;
- licht;
- beweging.

Warmte
Verschillende apparaten zetten elektrische energie om in warmte.
Bijvoorbeeld: een elektrische kachel, een föhn en een waterkoker.
In de föhn zit een metalen draad.
Als er elektrische stroom door de draad gaat, dan wordt de draad warm.
Dat zie je in de afbeelding hieronder.
De warmte wordt afgegeven aan de lucht.
De lucht wordt daardoor warm.

In een water-koker zit een verwarmings-element.
Dat zie je in de afbeelding hieronde.
Het verwarmings-element wordt warm, als er stroom doorheen gaat.
De warmte wordt afgegeven aan het water.
Daardoor wordt het water warm.

De halogeen-lamp
Een lamp zet elektrische energie om in licht.
Er zijn verschillende soorten lampen, bijvoorbeeld: de halogeen-lamp, de spaarlamp en de ledlamp.
In de halogeen-lamp zit een draad van een speciaal metaal.
Dat zie je in de afbeelding hieronder.
Als daar stroom doorheen gaat, dan wordt de draad erg warm.
De draad gaat gloeien en geeft licht. Je noemt die draad daarom een gloeidraad.
Een halogeen-lamp wordt erg warm als hij brandt.

De spaarlamp
In de spaarlamp zit een gas.
Dat gas gaat licht geven, als er een elektrische stroom doorheen gaat.
Een spaarlamp wordt niet zo warm als een halogeen-lamp.

In een spaarlamp zit en gas dat licht kan geven

De led-lamp
Een led-lamp verbruikt maar weinig energie.
Toch geven led-lampen heel veel licht.
Bijzonder is dat de stroom maar in één richting door de led-lamp heen kan lopen.
Als je het andersom probeert, loopt er geen stroom en geeft de led-lamp geen licht.
Je moet dus altijd goed opletten als je een led-lamp aansluit: het langste aansluit-pootje moet je verbinden met de pluskant van de batterij.
Dat zie je in de afbeelding hieronder.

De elektro-motor
In de boormachine zit een elektro-motor.
De motor laat het boortje draaien.
In de wasmachine zit ook een elektro-motor.
Die motor laat de trommel van de wasmachine draaien.
Ook in een elektrische scooter zit een elektro-motor.
Deze motor zorgt voor de aandrijving van het achterwiel.

Beweging door de elektro-motor
In de boormachine zit een elektro-motor.
De motor laat het boortje draaien.
In de wasmachine zit ook een elektro-motor.
Die motor laat de trommel van de wasmachine draaien.
Ook in een elektrische scooter zit een elektro-motor.
Deze motor zorgt voor de aandrijving van het achterwiel.

Bewegings-energie
De elektro-motor zet elektrische energie om in een draaiende beweging.
Beweging is een vorm van energie.
Dus een elektro-motor zet elektrische energie om in bewegings-energie.
De motor van een elektrische scooter zet elektrische energie om in beweging.
Hierdoor kan de scooter rijden.
Er is veel energie nodig om een scooter te laten rijden.
Dat voel je, als je het werk van de motor zelf moet doen.
Dat zie je in de afbeelding hieronder.

Nu pas merk je hoeveel energie de motor moet leveren

Energie-verlies
Een lamp zet elektrische energie om in licht.
Maar er wordt ook energie omgezet in warmte.
Die warmte wil je niet. Je zegt dan: er is energie-verlies.
Want niet álle energie wordt omgezet in licht.
Je ‘verliest’ een deel van de energie, omdat die energie wordt omgezet in warmte.
De energie gaat niet echt verloren. Maar hij wordt omgezet in een vorm van energie die je niet wilt.