## Didactische vaardigheden

Het handboek voor leraren beschrijft de vijf didactische vaardigheden ( J. Kounin, 1977) die van belang zijn tijdens het lesgeven.

- Continu signaal
- Alertheid
- Overlappen
- De klas erbij houden
- Student verantwoordelijkheid

Continu signaal:

Continu signaal betekent dat de studenten er de hele les bij blijft. Ook als de studenten aan het werk zijn, heb jij de regie over wat er moet gebeuren.

Je creëert een continu signaal door: goede lesvoorbereiding, contact maken en regie te houden. Jij stuurt de studenten aan in hun leren.

Wisselmomenten

Het moeilijkst zijn wisselmomenten. De overgang van uitleg van theorie naar de verwerking ervan. Dit vraagt om een helderer instructie van de verwerkingsopdracht. Het helpt om het volgende op een rijtje te hebben voor de studenten:

- Wat moet hij doen?
- Hoe pakt hij het aan?
- Bij wie krijgt hij hulp (jou/medeleerling/antwoordenboek)?
- Hoeveel tijd? (vijf minuten, rest van de les, meerdere lessen, huiswerk)?
- Wat doe je met het resultaat? (inleveren, vergelijken met buurman, niets is geen optie)
- Wat doet hij als hij klaar is (inleveren wel/niet, andere opdracht, iets voor zichzelf).

  Do’s

- Niemand kleppert door je uitleg heen
- Meteen ingrijpen (vriendelijk benoemen) als het wel gebeurt (nee, we praten via de vingers)
- Noem namen
- Duidelijk zijn (dit is de regel, dat is niet onaardig, dat biedt veiligheid, je hoeft ook niet meteen straf te geven)
- Dress one level up (net even netter dan de leerling)
- Geef relevantie van leerstof (dit moet je weten op toets/dit kun je in je leven daarvoor gebruiken)

N.a.v. 4.3 t/m 4.7 in Walter Geerts en Rene van Kralingen (2011) Handboek voor leraren

Alertheid

Gedurende de lessen heb je als leraar in de gaten wat zich in de klas afspeelt. Hiervoor is het nodig dat je de studenten ziet ( in beeld hebt), oogcontact hebt zodat je tijdig kan reageren.

Het is belangrijk om zicht te hebben op wat onschuldig gedrag is wat je kunt laten gaan en wat onacceptabel gedrag is waar je gelijk aandacht aan moet besteden.

Bij fysieke lessen sta je zo min mogelijk met je rug naar de groep, kiest een centrale positie zodat je iedereen kunt zien en bijonline lessen zorg je dat je alle studenten ziet.

De klas erbij houden:

Dit betekent dat alle studenten betrokken zijn bij je les, ook studenten die niet aan de beurt zijn.

Als je bijvoorbeeld een vraag stelt wacht dan 5 tellen, geef alle studenten de tijd om na te denken, laat dan pas antwoord geven.

Er zijn verschillende manieren waarop je de klas erbij kunt houden. In de fysieke lessen bijvoorbeeld door welkvormen te gebruiken waarbij iedereen inbreng moet hebben, bv denken-delen-uitwisselen, gebruik van een kahoot en andere cooperatieve werkvormen waarbij studenten afhankelijk van elkaar zijn om tot het juiste antwoord te komen.

Bij het afstandsleren kun je gebruik maken van dezelfde didactsiche werkvormen, daarnaast vormen chat en whiteboard een mooie manier om van iedereen inbreng te vragen.

Individuele aanspreekbaarheid creeert actief leren en eigenaarschap.

Student verantwoordelijkheid of eigenaarschap

Eigenaarschap van leren is de mate waarin de student verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen leerproces. Om het eigenaarschap van leerlingen te versterken kun je onder meer de motivatie, betrokkenheid, zelfsturing en metacognitieve vaardigheden bevorderen.

Verdieping beinvloeden van eigenaarschap
Via deze link kun je een eerste verdieping maken in de literatuur rondom het beinvloeden van eigenaarschap.