## Domotica: protocollen - voorbeelden

Er zijn nogal wat verschillende protocollen, kijk bijvoorbeeld op https://www.smarthomemagazine.nl/2019/07/smarthome-protocollen/ voor enkele voorbeelden en een aardige uitleg. Overigens worden de protocollen hier ook wel besturingssysteem genoemd.

Hierna bespreken we 2 voorbeelden iets uitgebreider waarbij vooral van belang zijn dat je de begrippen band, bereik, snelheid, mesh technologie en uni- bidirectioneel begrijpt.

Z-Wave is een geavanceerder domoticaprotocol, dat volledig draadloos werkt. Het werkt op 868 MHz. Belangrijke voordelen ten opzichte van X10 zijn dat Z-Wave ondersteuning biedt voor encryptie, bidirectionele communicatie en routing.
Een Z-Wave netwerk bestaat uit:

- Het basisstation (controller/gateway) regelt alle communicatie tussen de verschillende onderdelen van het netwerk. Daarnaast verzorgt het de communicatie van en naar smartphone, tablet of computer.
- Nodes zijn de componenten (zoals schakelaars en sensoren), die als onderdeel van het Z-Wave netwerk zijn toegevoegd op het basisstation. Het basisstation kan commando’s ontvangen van en versturen naar elke node.

Z-Wave is gebaseerd op een mesh-netwerk technologie. Dit betekent dat het signaal via andere nodes herhaald wordt totdat het bij de uiteindelijke node is gearriveerd. Alleen nodes/apparaten die op netspanning zijn aangesloten, kunnen signalen doorgeven. Nodes op batterijen nemen geen deel aan het mesh-netwerk, omdat ze in een slaapstand gaan om de batterij te sparen.
Het netwerk bepaalt zelf de handigste route. Mocht er ergens een blokkade zijn, dan proberen de modules een andere communicatieroute te vinden. De nieuwste variant van Z-Wave is Z-Wave Plus. Z-Wave Plus-producten hebben een beter bereik en een lager energieverbruik.

ZigBee is een open standaard voor draadloze verbindingen voor kleinschalige projecten. Het is bedoeld als aanvulling op bestaande draadloze technologieën zoals Bluetooth en Wi-Fi. Net als Z-wave biedt Zigbee ondersteuning voor encryptie, bidirectionele communicatie, routing en Mesh-netwerken. Zigbee maakt gebruik van de 868MHz-band of de snellere 2,4GHz-band.
De naam ZigBee verwijst naar de dans die bijen uitvoeren nadat zij terugkeren in de bijenkorf. Zij dansen in een zig-zag patroon om op die manier informatie door te geven over de richting en afstand tot bloemen en water.
Apparaten, die met het Zigbee-protocol werken, communiceren met elkaar over de ideale route om een bericht te versturen. Typische toepassingen van Zigbee zijn onder meer home entertainment, registreren van medische gegevens, domotica, draadloze microfoons.
Er zijn verschillende versies van ZigBee in omloop die niet altijd even goed met elkaar samenwerken. Verstandig is om apparatuur van dezelfde fabrikant aan te schaffen. Dan weet je zeker dat het goed werkt.

KNX is een van de meest toonaangevende systemen voor huis- en gebouwautomatisering. Het is een open standaard. De KNX-Association legt vast hoe sensoren en actuatoren met elkaar communiceren.
Het scala aan toepassingsgebieden is enorm. Er zijn sensoren en actuatoren voor verlichting, zonwering, verwarming, ventilatie, airconditioning, beveiliging, persoonlijke alarmering, watercontrole, energiebeheer en energiemeters, telecommunicatie en consumentenelektronica.
Meer dan 370 bedrijven zijn lid van KNX, Zij ontwikkelen en verkopen KNX-apparaten en –software. De functies worden door één systeem bestuurd, gecontroleerd en bewaakt zonder dat extra hardware nodig is.
KNX kan gebruik maken van verschillende fysieke communicatiemedia: twisted pair (knx-tp), power line (knx-pl), ethernet (knxnet/ip) en wireless (knx-rf).
Over het algemeen is KNX duurder dan de andere genoemde systemen. Dat heeft aan de ene kant te maken met de duurdere hardware, die van industriële kwaliteit is en anderzijds zijn de softwarelicenties niet goedkoop.

Vandaar dat je dit systeem op de eerste plaats ziet op de professionele markt voor gebouwautomatisering. Maar steeds vaker worden woningen geautomatiseerd op basis van KNX.