# Zenwuwstelsel

neuronen https://youtu.be/IG7zpGO-KUE

# Anatomie van het zenuwstelsel

Het zenuwstel in het menselijk lichaam zorgt dat we inwendige en uitwendige prikkels waarnemen. Deze prikkels registreren we via onze zintuigen. Het zenuwstelstel is een communicatienetwerk dat het contact tussen alle delen van het lichaam regelt. Via het zenuwstelsel worden boodschappen (prikkels) van de hersenen naar delen in het lichaam gestuurd en omgekeerd. Het stelsel stuurt de spieren en organen aan, meestal via het ruggenmerg.
Er is een onderscheid tussen het centrale zenuwstelsel en het perifeer zenuwstelsel.

- Centrale zenuwstelsel bestaande uit:
  - de hersenen;
  - het ruggenmerg.
- Perifere zenuwstelsel:
  - Zenuwen die de spieren besturen;
  - Zenuwen die de organen besturen;
  - Zenuwen die pijn, warmte en kou voelen.

### Centrale zenuwstelsel

Het centrale zenuwstelsel is het controlecentrum van het zenuwstelsel en heeft de volgende functies:

- Ontvangen van informatie van de zintuigen (sensorische informatie) over onze omgeving en over ons lichaam.
- Het verwerken van deze informatie in de hersenen en verbinden met andere informatie (bijvoorbeeld uit het geheugen).
- De verwerkte informatie gebruiken om de spieren en organen aan te sturen.

### Perifere zenuwstel

Het perifere zenuwstel is de verbinding tussen het centrale zenuwstelsel, de spieren en de zintuigen. Het zorgt dat informatie van de organen, zintuigen en spieren in het centrale zenuwstelsel komt en dat er omgekeerd commando’s terug worden gestuurd.
Een zintuig is een orgaan dat prikkels waarneemt (horen, zien, voelen, ruiken, proeven) en vervolgens een signaal naar de hersenen stuurt.
Het perifere zenuwstelsel kan functioneel ingedeeld worden in het autonome en het somatische zenuwstelsel

#### • Autonome zenuwstelsel

Dit is het deel van het zenuwstelsel waar we geen controle over hebben. Het stuurt de gladde spieren, het hart en diverse organen aan. Het is betrokken bij automatische processen in het lichaam en bij reflexen. Dit gedeelte kan weer worden onderverdeeld in:

- Sympatisch zenuwstelsel.
  Dit deel is geactiveerd als we actief zijn, bijvoorbeeld in stressvolle situaties. Het zorgt dat de hartslag omhoog gaat, dat er veel bloed naar de spieren stroomt en het lichaam alert is.
- Parasympatisch zenuwstelsel.
  Dit deel is actief als we ontspannen zijn en zorgt dat de hartslag daalt, dat er energie wordt opgeslagen, etc.

#### • Somatische zenuwstelsel

Dit is het deel van het perifere zenuwstelsel waar we controle over hebben, hoewel we ons daar niet altijd bewust van zijn. Dit deel zorgt dat we kunnen lopen, bewegen, praten. Kortom, het is betrokken bij interactie met de omgeving.

Communicatie met neurotransmitters

Om boodschappen door te geven van de ene naar de andere zenuw worden chemische stoffen ingezet: de neurotransmitters. Een paar belangrijke neurotransmitters zijn:

- Dopamine
  Nodig om te kunnen bewegen.
- Serotonine
  Regelt de emoties.
- Melatonine
  Zorgt bijvoorbeeld voor ons slaap- en waakritme.
- Adrenaline
  Bereidt het lichaam voor op snelle actie bij stress en gevaar.
- Endorfine
  Komt vrij bij zware lichamelijke inspanningen. Het vermindert pijn en geeft een gelukkig gevoel

zenuwstelsel https://youtu.be/mcVnfY-fPTk

neurotransmitters https://youtu.be/Q03B3SfpKE8