## Les 1

Lesdoelen:

Aan het eind van deze les ...:

- kan je kenmerken van gedichten noemen;
- kan je het begrip strofen uitleggen;
- kan je vertellen wat een elfje is;
- ben je zelf bezig geweest met dichten.

Theorie
Gedichten herken je meestal meteen, omdat die er anders uitzien dan een 'gewone' tekst. Een gedicht is vaak herkenbaar door een of meer van de volgende kenmerken:

- Vaak rijmen woorden op elkaar, maar dat hoeft niet per se;

- Dingen worden op een mooie, leuke of bijzondere manier gezegd;

- Vaak loopt de zinsopbouw net even wat anders dan in normale zinnen;

- Zinnen zijn vaak korter in gedichten dan in 'gewone' teksten;

- De tekst van een gedicht wordt vaak in stukjes verdeeld. Deze stukjes noem je strofen.

Strofen zijn dus eigenlijk de coupletten in een gedicht. In onderstaand gedicht zie je dat het gedicht uit vijf strofen van vier regels bestaat.

strofe 1

strofe 2

strofe 3

strofe 4

strofe 5

Een dichter zet vaak zijn gedachten of gevoel op papier.

Opdracht 1
Soms kunnen gedichten best ingewikkeld zijn en moet je ze minstens twee keer lezen om te begrijpen wat er staat. Dichters spelen namelijk vaak met woorden. Bekijk onderstaand gedicht en beantwoorden de vragen.

SMS
Tijdens de Engelse les
kreeg ik jou sms.

Terwijl ik las
'Hou je van mij?'
vroeg de leraar:
'Do you know
the answer
to question two?'

Ik antwoordde snel:
'Yes, of course,
I do!'
1. Welke kenmerken van een gedicht herken jij in SMS?

2. Uit hoeveel strofen bestaat dit gedicht?

3. Waarom zijn sommige zinnen schuingedrukt denk je?

4. In het gedicht staan vier woorden waarvan er twee rijmen. Welke woorden rijmen in het gedicht?

5. Welke twee betekenissen heeft de laatst zin: 'Yes, of course, I do!' ?

6. Wat vind jij van dit gedicht?

Opdracht 2
Een songtekst is eigenlijk ook een gedicht, maar dan op muziek. Hieronder vind je de songtekst van: 'Ze huilt maar ze lacht' van Maan. Bekijk de songtekst en beantwoord daarna de vragen.

1. Uit hoeveel coupletten bestaat dit lied?

2. Welke twee zinnen worden vaak herhaald in het nummer?

3. Noem minstens drie woordparen die met elkaar rijmen.

4. Wat wordt er bedoeld met: 'Ze huilt maar ze lacht' denk je?

5. Wie wordt er bedoeld met een ander in de zin: ' En ze kijkt in het raam, ziet een ander daar staan'?

6. Welke verandering vindt er in het laatste couplet plaats?

Opdracht 3
Gedichten kunnen heel kort zijn. Een voorbeeld van een kort gedicht is een eflje.

Een elfje is een gedicht dat uit elf woorden bestaat. Een voorbeeld hiervan zie je hier:

1 woord

2 woorden

3 woorden

4 woorden

1 woord

Kies je favoriete songtekst van dit moment en maak een elfje over dat nummer. Dat mag zijn over welk gevoel jij krijgt van het nummer, maar bijvoorbeeld ook over welke boodschap er in het nummer zit. Je mag ook meerdere elfjes maken natuurlijk.

Hieronder vind je de antwoorden van opdracht 1 en 2:

antwoorden