## 1. Botten en kraakbeen

HET SKELET

Mensen en sommige dieren maken gebruik van een skelet om hun lichaam te verstevigen, hun organen te beschermen en met behulp van spieren te bewegen. Zij kunnen hierbij gebruik maken van een inwendig of uitwendig skelet. Dit heb je geleerd tijdens het thema Ordening. Mensen hebben een inwendig skelet. Dat betekent dat hun harde delen in het lichaam zitten.

Bij mensen en sommige dieren bestaat dat inwendige skelet uit verschillende botten. Botten bestaat onder andere uit kalkzout en lijmstof. Het kalkzout geeft de botten hun stevigheid, terwijl de lijmstof er voor zorgt dat ze wel nog een beetje kunnen buigen. Hoe ouder je wordt, hoe minder lijmstof je botten bevatten. Daarom breken ouderen sneller een heup of been. Bekijk dit filmpje over botten: https://schooltv.nl/video/samenstelling-bot-sterke-botten-maar-niet-te-zwaar/#q=kalk%20en%20lijmstof

Elk mens heeft 206 botten in het lichaam. Deze botten groeperen we aan de hand van hun ligging in het lichaam.

De botten in het hoofd samen, noemen we de schedel. Hieronder vallen je halswervels, je onderkaak, bovenkaak en de platen die je hersenen beschermen. Bij hele jonge kinderen zitten de platen om de hersenen nog een beetje "los". Ze kunnen een beetje bewegen en bovenop het hoofdje is het nog open. Daar zit dan alleen een huidje overheen, dat we het fontanel noemen. Op het onderstaande plaatje staan de fontanellen aangegeven.

Onder de schedel hebben we de wervelkolom. De wervelkolom loopt van je schedel tot je staartbeentje, net boven je billen. De wervelkolom kan ook weer in 3 delen worden opgesplitst: de halswervels helemaal bovenin, de borstwervels ter hoogte van je borst en de lendenwervels onderin.

Ter hoogte van je borst zitten verschillende botten: de borstwervels, de ribben en het borstbeen. Samen noemen we dit deel van je skelet de borstkas.

Zoals je weet heb je ook armen en benen. Je armen zitten vast aan je lichaam door middel van een schoudergordel. Die bestaat uit je schouderblad en je sleutelbeen. Je benen zitten vast aan je heup, onderaan je wervelkolom. Armen en benen noemen we ook wel ledenmaten.

KRAAKBEEN

Het andere weefsel in je skelet is het kraakbeenweefsel. Kraakbeen is stevig, maar is buigzamer dan je botten. Het wordt in je lichaam gebruikt in de stukken tussen je botten, of waar wel stevigheid nodig is maar bot niet handig is. Je oren en neus bestaan volledig uit kraakbeen. Je kan ze wel buigen, maar als je er een té harde klap op krijgt, breekt het alsnog. Kraakbeen zit dus ook tussen je botten, je kan het voelen bewegen als je bijvoorbeeld zachtjes aan je vinger trekt. Daar zijn delen die dan niet bewegen en delen waar je het kraakbeen een beetje voelt oprekken.