## Uitleg

Bekijk het onderstaande filmpje van Arnoud Kuijpers. Hij legt hierin duidelijk uit wat tekstverbanden zijn.

De signaalwoorden en tekstverbanden in onderstaand schema kan je gebruiken bij de oefeningen en opdrachten.

Signaalwoord | Tekstverband/tekstrelatie
doordat, door, de oorzaak is…, zodat, daardoor, dus, dit leidt tot, het gevolg/resultaat/effect (daarvan) is, hierdoor | een oorzaak/gevolg
aangezien, omdat, want, immers, namelijk, vanwege, wegens, daarom | een reden
eerst, hierna, daarna, vervolgens, ten slotte, ten eerste, ten tweede, voordat, nadat, vroeger, later, oorspronkelijk, intussen | een volgorde
om … te, opdat, daartoe, met de bedoeling te, de bedoeling is, voor, om, waarmee, door middel van | een doel
door … te, door middel van, met behulp van, daarmee, met, op die/deze manier | een middel
als, indien, wanneer, onder voorwaarde dat, mits, tenzij | een voorwaarde
ook, eveneens, hetzelfde | een overeenkomst
maar, echter, daarentegen, al(hoewel), desondanks, toch, doch, integendeel, enerzijds … anderzijds, niettemin, in tegenstelling tot, in plaats van | een tegenstelling
en, ook, ten eerste, ten tweede, een ander.., daarbij, daarnaast, voorts, verder, bovendien, niet alleen … maar ook, zowel … als, noch … noch, ten slotte, enzovoort, eveneens, evenals, tevens | een opsomming
dus, vandaar, om die redenen, dan ook, dat betekent, concluderend, kortom | een conclusie
zoals, zo, bijvoorbeeld, ter illustratie, stel, neem | een voorbeeld
eerst, dan, toen, vroeger, later, terwijl, al, wanneer, nadat, daarna, voordat, tot nu toe, plots, plotseling, reeds, wanneer, opeens | tijd
zoals, als, zowel … als, alsof, eveneens, evenzeer, op dezelfde wijze, net als, in vergelijking met | een vergelijking
samenvattend, kortom | een samenvatting