## Tekst

#### En dan moet het carnaval nog beginnen

2 Iedere dag zijn in Brazilië duizend militairen en gezondheidswerkers op pad om de

3 verspreiding van zika tegen te gaan. De mug tiert welig door de slechte watervoorziening.

4

5 “‘Soldaten, kom alstublieft mee naar binnen, er zitten zikalarven in mijn waterton!” Een

6 oude vrouw trekt een groepje passerende militairen aan de mouw en wijst naar haar

7 bouwvallige huisje. Een geïmproviseerde brug van wiebelende planken waaronder een

8 stinkend beekje stroomt, leidt de zikabestrijdingsgroep, bestaande uit militairen en

9 gezondheidsagenten, naar haar huisje. Een „walhalla voor zikamuggen”, ziet coördinator

10 Elaine Cristini.

11

12 Drie enorme blauwe tonnen, tot de rand gevuld met water, waarvan slechts één een deksel

13 heeft, staan in de felle zon. „Stilstaand, schoon water, de perfecte broedplaats voor de

14 muggen”, zegt ze tegen de oude vrouw. Geen larve te bekennen. Uit voorzorg strooien de

15 militairen wat donkergeel antibacterieel poeder in het water waardoor eitjes, als die erin

16 zitten, meteen worden vernietigd. „Mensen kunnen het water gewoon drinken, maar de

17 bacterie wordt ermee uitgeroeid”, zegt Cristini.

18

19 Recife, hoofdstad van deelstaat Pernambuco, is in de ban van het zikavirus dat hier al

20 duizenden mensen heeft geïnfecteerd. Het virus, verspreid door de Aedes aegypti-mug,

21 gedijt in de warme, regenachtige zomer. Het wemelt van de muggen.

22

23 Inmiddels zijn in Brazilië circa 4.000 baby’s geboren met microcefalie, de afwijking die aan

24 het zikavirus wordt toegeschreven. 1.300 werden er geboren in de noordoostelijke staat

25 Pernambuco. 49 baby’s zijn mogelijk overleden aan het virus.

26

27 Gewapend met spuitbussen

28 In de wijken van Recife is een groep van zo’n duizend militairen en gezondheidswerkers

29 dagelijks bezig met de bestrijding van het virus. Op deze vroege zondagochtend springen

30 zo’n vijftig jonge militairen uit twee legervoertuigen en stellen zich op bij het gezondheids-

31 centrum van de wijk Vasco da Gama, in het noorden van de stad. Hiervandaan worden

32 vandaag ook omliggende buurten bezocht. Gewapend met twee soorten antibacterieel

33 poeder, spuitbussen en informatiefolders gaat de groep op pad. „De meeste militairen

34 komen uit Recife. Ze voelen zich betrokken, veel jongens hebben zelf zika gehad of hebben

35 geïnfecteerde familieleden. Het is fijn dat we ons kunnen inzetten voor de bevolking”, zegt

36 luitenant Fortaleza. De militairen hebben samen met de gezondheidsagenten een speciale

37 training gevolgd zodat ze weten hoe de huizen gecontroleerd moeten worden. „We deden al

38 aan denguebestrijding, maar dit is intensiever. De bewoners zijn angstig door alle berichten.

39 Tegelijkertijd is het verontrustend om te zien hoe laks mensen nog steeds zijn, want

40 voorlichting is er al tijden.” De inspectiegroep bezoekt ook de 22-jarige Juliana Diniz Silva die

41 met haar drie maanden oude zoontje Pedro boven in de wijk Nova Descoberta woont. Je

42 komt er alleen via een smalle hoge trap, bezaaid met kadavers van kleine hagedissen en met

43 hondenpoep.

44

45 Geboren met microcefalie

46 Baby Pedro is geboren met microcefalie: zijn hoofdje was bij de geboorte kleiner dan 32

47 centimeter en de kans dat hij een hersenafwijking heeft, is groot. „Hij kan gelukkig zien,

48 maar of hij kan horen, weten we nog niet”, zegt Juliana zachtjes terwijl ze de slapende baby

49 in haar armen wiegt. Hij wordt onderzocht in een speciaal ziekenhuis voor gehandicapte

50 kinderen in Recife waar onder meer zijn motoriek wordt bestudeerd en hij fysiotherapie

51 krijgt. „Of Pedro gaat lopen, weten de artsen nog niet. Alleen God kent de toekomst van mijn

52 zoontje”, zegt de jonge moeder met tranen in haar ogen. Na drie maanden zwangerschap

53 werd ze ziek. „Ik dacht dat het chikungunya was, maar nu blijkt dat het het zikavirus was. Op

54 de echo zagen de artsen al dat zijn hoofdje te klein was.”

55

56 Er zijn in Nova Descoberta al tien baby’s met microcefalie geboren. Volgens Liliana Amorim,

57 hoofd van het gezondheidscentrum, is het grote probleem de watervoorziening. „Er zijn 96

58 wijken in Recife en zeker 90 wijken hebben niet dagelijks stromend water. Er zijn wijken

59 waar maar eens in de drie of vijf dagen stromend water is. De mensen sparen het water daar

60 op in emmers en tonnen, en daar gaat het al mis.”

61

62 De gemeente rantsoeneerde het water vanwege de grote droogte in het gebied. Daardoor

63 zijn er drastische watertekorten en zijn bewoners geneigd om water op te sparen. „Worden

64 de emmers niet goed afgedekt, dan zijn dat de perfecte plekken voor muggen om eitjes te

65 leggen en op die manier het virus verder te verspreiden.”

66

67 Carnaval komt eraan

68 Als aan het einde van de middag de militairen vertrokken zijn, houden de bewoners zich

69 alweer bezig met vrolijker zaken: ze bereiden zich voor op eenbloco, een feestelijk

70 voorproefje op het beroemde carnaval dat hier over twee weken losbarst.

71

72 Braziliaanse autoriteiten hebben gewaarschuwd voor een mogelijke volgende zika-explosie

73 tijdens het carnaval, dat miljoenen toeristen trekt. Het eerste zikavirus bereikte Brazilië

74 mogelijk tijdens het wereldkampioenschap voetbal in 2014 via toeristen.

75

76 In Recife zullen daarom infectiologen en specialisten worden ingezet op bestaande medische

77 posten. Hoofd gezondheidsdienst Liliana Amorim juicht dit toe: „We werken nu al op het

78 maximale niveau. Grotere problemen na carnaval kunnen we er niet bij hebben.”

79
80 bron: NRC Handelsblad (25 januari 2016)

#### Maak nu de onderstaande vragen bij: En dan moet het carnaval nog beginnen

Oriënterend lezen

1. Noteer het eerste en het laatste woord van de lead.

2. Hoeveel tussenkopjes telt deze tekst?

3. En hoeveel alinea’s?

4. Wat voor tekstsoort is dit?

5. En met welk tekstdoel hebben we (dus) te maken?

Intensief lezen

6. Wat is het onderwerp van deze tekst?

7. Geef een synoniem voor het woord walhalla (r. 9).

8. Door welk specifiek insect wordt het zikavirus verspreid?

9. Wat is de kernzin van alinea 6 (regel 28-43)? Noteer de eerste en de laatste twee woorden.

10. Geef een synoniem voor het woord laks (r. 39).

11. Geef een synoniem of betekenisomschrijving voor het woord kadaver (r. 42).

12. Naast het zikavirus worden er in de tekst nog andere ziekten en/of virussen genoemd. Noteer deze namen van deze ziekten en/of virussen.

13. Wat is de voornaamste oorzaak voor de verspreiding van het zikavirus? Noteer ook de regelnummers waar je je antwoord hebt gevonden.

14. Hoe komt het zikavirus in Brazilië terecht?

15. Wat is de hoofdgedachte van deze tekst?

Intensief lezen: tekstverbanden*

16. In regel 3 kom je het signaalwoord door tegen. Welk verband geeft door aan?

17. In regel 15 kom je het signaalwoord als tegen. Welk verband geeft als aan?

18. Noteer uit alinea 6 (regel 28-43) een signaalwoord dat een tegenstelling aanduidt.

19. Noteer uit alinea 6 (regel 28-43) een signaalwoord dat een reden aanduidt.

20. „Worden de emmers niet goed afgedekt, dan zijn dat de perfecte plekken voor muggen om eitjes te leggen en op die manier het virus verder te verspreiden.” (r. 62- 65) Welk verband kom je hier tegen?

*Tekstverbanden:

chronologisch, tegenstellend, oorzakelijk, opsommend, uitleggend, redengevend, voorwaardelijk, concluderend