## Stap 2: Duurzamere landbouw

Andere tovenaars zoeken manieren om landbouw duurzamer te maken. Er zijn verschillende methodes:

1. Biologische landbouw
Een voorbeeld hiervan is biologische landbouw, een duurzamer variant van landbouw, die bijvoorbeeld ook in Nederland meer voet aan de grond krijgt.

Lees ‘Biologische landbouw’ (vanaf het kopje 'Kritiek') en de pdf van Groen - Kennisnet: ‘Biologische landbouw’.

2. Precisielandbouw
Een andere nieuwe manier om aan duurzame landbouw te doen is precisielandbouw.
Lees hierover deze tekst:

Boerenzoon brengt met drone elke plant in kaart Wilco Stollenga (22) kwam vier jaar geleden op het idee om akkers met drones vanuit de lucht in de gaten te houden om te zien hoe de gewassen ervoor staan. Samen met zijn vader maakte hij opnamen van de gewassen. Toen viel Wilco op dat er grote verschillen waren in de groei van die gewassen. Zijn vader spoot altijd dezelfde hoeveelheid bestrijdingsmiddelen over de hele oppervlakte van de akkers, 200 kilo op een hectare. Dat kon preciezer. Nu heeft Wilco een eigen dronebedrijf. Zijn drones brengen akkers van zijn klanten in kaart tot op zes centimeter nauwkeurig. Waar groeien de planten goed? Voor welke andere planten is meer aandacht nodig? Precisielandbouw heet dat. Hij ontdekte dat de bladgroei van gewassen per perceel tot 30 procent kan verschillen. Volgens Wilco kan de opbrengst met 10 procent omhoog als die verschillen worden aangepakt met wat extra zorg voor planten die minder goed groeien. Corné Kempenaar, landbouwonderzoeker en specialist in precisielandbouw aan de Wageningen Universiteit verwacht veel van deze nieuwe aanpak. “Er zit een gat van 40 procent tussen de werkelijke opbrengst en de mogelijke opbrengst. Ofwel: gemiddeld oogst een boer nu 50.000 kilo aardappelen per hectare dat kan groeien naar 90.000 kilo per hectare.” En waarom komen drones hier goed van pas? “Dankzij dronebeelden kunnen boeren 20 tot 90 procent besparen op hun bestrijdingsmiddelen”. Dat is gelijk aan een kostenbesparing van tussen de 20 en 40 procent. “Het zal me niet verbazen als binnen tien jaar veel boeren met drones zullen werken.” Precisielandbouw beperkt zich allerminst tot het bekijken van akkers vanuit de lucht. Dat zie je als je het landbouwbedrijf van Geert Jan Duisterwinkel bezoekt. Diens trekkers voldoen aan de nieuwste normen, ze worden bestuurd met behulp van gps: met de handen los van het stuur, zonder gas te geven rijdt de trekker tot op drie centimeter nauwkeurig automatisch over het land. De spuitmachine scant welke planten al bespoten zijn en kan per spuit de dosering aanpassen, “waardoor ik 3000 euro aan bestrijdingsmiddelen per jaar bespaar”. Toch is hij geen klant van Wilco Stollenga en heeft hij geen eigen drones in gebruik want volgens hem zijn drones iets voor tijdens het groeiseizoen. Dankzij de beelden kun je tijdens de groei van gewassen nog wel het een en ander „bijsturen”. Maar de pootaardappelen van Duisterwinkel, die op een derde van zijn 117 hectare aan land groeien, zitten maar 100 dagen in de grond. Dat is te kort om tijdens het seizoen een verschil te maken in het groeiproces. “En ik wil de bladeren die boven de grond uitsteken niet zien, maar de aardappelen die ónder de grond zitten”. Het is een opmerking die Wilco Stollenga vaker hoort. Het klopt volgens hem dat de groei van granen, en andere langdurige gewassen die een langere groeiperiode hebben, gemakkelijker te beïnvloeden is tijdens het groeiseizoen. Maar de planten boven de grond zijn volgens hem “een afspiegeling van wat zich onder de grond begeeft”, dus ook voor pootaardappelen. Naar: Mark Middel: "Boerenzoon brengt met drone elke plant in kaart", NRC Handelsblad 2018.

3. Verticale landbouw
Een derde manier om op duurzamere wijze aan landbouw te doen is verticale landbouw.
Lees het artikel ‘Verticale landbouw’.

4. Hydroponische landbouw
Een andere vorm van duurzame landbouw is hydroponische landbouw. Wat dat inhoudt, onderzoek je in de volgende oefening.
Lees bijvoorbeeld ‘Eetbale gevel- of raamtuin’ en ‘Hydroponics’.

5. Permacultuur
Tot slot is er een manier van landbouw bedacht die permacultuur wordt genoemd.
Kijk naar het derde videofragment: van 7:58 min. “Petra in Jordanië” tot 12:50 min. “how it works with organics.“