## Voorbereiding

Wat is uitscheiding?

Uitscheiding is het proces waarbij organismen schadelijke stoffen kwijt raken uit het bloed. Door de stofwisseling komen in ons lichaam een hoop schadelijke stoffen vrij. Deze komen vrij in het bloed. Je lichaam is in staat deze stoffen uit te scheiden. Koolstofdioxide kun wordt in je longen omgewisseld met zuurstof. Op deze manier adem je koolstofdioxide uit waardoor je het uitscheidt.

Je lever is in staat sommige afvalstoffen af te breken tot kleinere stoffen. Hiermee kan de lever de stoffen onschadelijk maken. De stoffen worden vervolgens weer afgegeven aan het bloed, maar doordat ze kleiner zijn zijn deze stoffen wel gemakkelijker uit je bloed te filteren. Je nieren werken als het filter van ons lichaam. Door de werking van je nieren worden de schadelijke stoffen ook daadwerkelijk uit je bloed gehaald. Het verlaat het lichaam in de vorm van urine.

Werking lever

Je lever is een veelzijdig orgaan met veel verschillende functies. Een van de functies van de lever is het afbreken van gifstoffen in het lichaam, waardoor ze onschadelijk gemaakt worden. Doordat de lever de stoffen weer afgeeft aan het bloed en dus niet uit het lichaam verwijdert behoort hij eigenlijk niet tot het uitscheidingsstelsel. Er is geen directe connectie met de nieren, maar de lever heeft wel invloed op de samenstelling van de urine die door de nieren gemaakt wordt.

De lever ligt aan de rechterkant van het lichaam net boven het middenrif. De poortader vervoert bloed van de darmen naar de lever. Het bloed in de poortader is zuurstofarm, maar bevat wel veel voedingsstoffen die zijn opgenomen in de darmen. Hier kunnen ook een hoop afvalstoffen bij aanwezig zijn die worden opgenomen door de lever. Hieronder staan een aantal afbraakreacties in de lever beschreven:

- Hemoglbine → Bilirubine

De lever kan het zuurstofbindend eiwit hemoglobine uit je oude rode bloedcellen omzetten in bilirubine. Bilirubine is schadelijk voor je lichaam. Daarom wordt het niet afgegeven aan je bloed, maar aan het galsysteem. Hierdoor komt in je verteringsstelsel terecht en verlaat het je lichaam via je ontlasting (poep). Bilirubine zorgt voor de bruine kleur van je ontlasting.

- Eiwitten → Ureum

Wanneer eiwitten in je lever worden afgebroken komt er ureum vrij. Ureum is onschadelijk voor het lichaam en wordt weer afgegeven aan het bloed. Je nieren zijn in staat ureum uit je bloed te filteren. Ureum is verantwoordelijk voor de typische geur van urine.

- Alcohol → Koolstofdioxide en water

Alcohol is een stof die aanwezig is in alcoholhoudende dranken. Wanneer er alcohol in je bloed is heeft dit effect op het functioneren van bijvoorbeeld de hersenen. Je lever is in staat alcohol af te breken. Echter wordt niet alle alcohol afgebroken, waardoor de overgebleven alcohol ervoor kan zorgen dat je dronken wordt.

Werking nieren

Je nieren werken als een filter van je bloed. Je hebt twee nieren en liggen tegen je rug aan. Zuurstofrijk bloed wordt via de nierslagader aangevoerd aan de nieren. Het bloed loopt door de nieren heen. Er worden buiten afvalstoffen ook water en zouten uit je bloed gefilterd. Er ontstaat urine. De urine wordt afgevoerd via de urineleiders naar de blaas. Het overige bloed verlaat je nieren via je nierader. Je blaas loopt langzaam vol en kan worden geleegd door te plassen. Wanneer je veel water drinkt zal er meer water uit je bloed worden gefilterd en loopt je blaas dus ook sneller vol.

Hiernaast zie je de doorsnede van een nier. De buitenkant van de nieren wordt de nierschors genoemd. Aan de binnenkant van de nieren bevindt zich het niermerg. In de nierschors en niermerg wordt je bloed gefilterd. De urine die hieruit ontstaat wordt opgevangen in je nierbekken.

De functies van je nieren zijn:

- Afvalstoffen uitscheiden
- Hoeveelheid water en zouten in je lichaam reguleren
- Je bloeddruk controleren
- Zuurgraad van je bloed in stand houden

Bonus! Nierdialyse

Nierfalen is een veelvoorkomend probleem bij mensen waarbij de nieren niet meer hun werk kunnen doen. Toch kunnen mensen met slechtwerkende nieren door blijven leven. Deze mensen kunnen of een nieuwe nier krijgen of nierdialyse ondergaan. Bij nierdialyse wordt de werking van de nier nagebootst door een apparaat. Het apparaat word op twee plekken met de bloedbaan verbonden in de arm. Hierdoor kan het bloed uit het lichaam stromen, waarna het langs een kunstnier komt. Deze filtert de gifstoffen uit het bloed net zoals een echte nier. Vervolgens komt het bloed weer in het lichaam terecht. Op deze manier kan op kunstmatige wijze het bloed gefilterd worden.