## 1. Ontstaan van het leven in het water

De aarde bestaat ongeveer 4,6 miljard jaar. In het begin was er nog geen leven mogelijk op aarde. De temperatuur was daarvoor nog veel te hoog. Er was immers geen atmosfeer!

Ongeveer 3,8 miljard jaar geleden ontstonden waarschijnlijk de eerste eenvoudige levensvormen. Zij ontstonden in het water. De lucht bevatte toen nog geen zuurstof.
Rond 1950 is in het lab aangetoond hoe deze levensvormen waarschijnlijk zijn ontstaan, aan de hand van het Urey-Miller Experiment. De wetenschappers Urey en Miller toonden aan dat, onder bepaalde omstandigheden organische moleculen konden ontstaan.
In het experiment wordt een mengsel van bepaalde levenloze stoffen blootgesteld aan een elektrische lading. Deze elektrische lading is hetzelfde als de bliksem die vroeger op Aarde insloeg. Door verschillende atomen/moleculen met elektriciteit (energie) te bombarderen, veranderden de moleculen.
Deze moleculen zagen er echter niet uit als het leven op aarde die wij nu kennen! Het waren wel de bouwstenen voor de eerste cellen. Uit de eerste eenvoudige levensvormen ontstonden bacteriën.

Volgens de endosymbiose-theorie, zouden sommige celorganellen, waaronder mitochondriën, ontstaan zijn uit oer-bacteriën. Dit is een belangrijke theorie, omdat het verklaart hoe onze cellen energie kunnen opwekken uit moleculen.

De endosymbiose-theorie stelt dat een oerbacterie ooit een andere oerbacterie "opslokte" en in plaats van hem te verteren, het een deel werd van de bacteriecel. Deze twee soorten bacteriën gingen samen werken en zo ontstonden levensvormen die meerdere functies konden uitvoeren.

Mitochondriën gebruiken wij nu als een soort fabriekjes in onze cellen. Zij halen de energie die wij nodig hebben om onder andere te bewegen, te ademen en na te denken uit je eten.

Een deel van deze samenwerkende bacteriën konden zuurstof produceren. Ongeveer 3,3 miljard jaar geleden ontstonden andere eencellige organismen, die aan fotosynthese konden doen. Daardoor kwam er langzaamaan steeds meer zuurstof in het water, en in de lucht.

Tijdbalk van de geschiedenis van de aarde

Geologische tijdschaal (mjg = miljoen jaar geleden)

Ongeveer 1,6 miljard jaar geleden ontwikkelden zich uit de eencelligen de eerste meercellige organismen. De eerste dieren ontstonden ongeveer 700 miljoen jaar geleden, dit waren onder andere sponzen, holtedieren (kwallen), platwormen, weekdieren (inktvissen) geleedpotigen en stekelhuidigen (zeesterren).
Al deze dieren ontstonden in het water, op het land kwamen alleen nog maar bacteriën voor.