# Communicatie 12

Communicatie Hoofdstuk 12

12.2 Gesprek beginnen, op gang houden en beëindigen

- In je beroep moet je samen verder, ook al ligt de ander je niet zo.

12.3 Waarom mensen met elkaar praten

- Mensen hebben behoefte aan contact met hun medemens.

- Informatie delen

- Ervaringen delen en verwerken

- Behoeftes aan erkenning

- Intimiteit ervaren

- Als verpleegkundige zul je soms heel persoonlijke gesprekken met zorgvragers voeren, dat gebeurt alleen als de zorgvrager jou in vertrouwen neemt.

12.4 Contact leggen

- Contact leggen is een vaardigheid die je kunt leren!

Belangrijke aandachtspunten voor contact leggen in de zorg zijn:

- Stap als eerste op de ander af, zeg as eerste hallo, geef de ander daarbij een hand.

- Stel jezelf voor en glimlach hierbij.

- Neem er de tijd voor als e je aan een onbekende voorstelt.

- Houd oogcontact en toon belangstelling.

- Luister zorgvuldig en let op lichaamstaal.

- Bedenk vooraf waarover je zou kunnen praten.

- Startzinnen werken het beste als ze de ander uitnodigen iets over jezelf te vertellen.

12.4.1 Zoek de verbinding

- Dan ga je in contact met de ander op zoek gaat naar iets gemeenschappelijks.

- Bedenk dat er altijd wel iets is dat je met de ander deelt.

12.5 Een gesprek op gang brengen

- Je kunt een gesprek beginnen door een vraag te stellen.

12.5.1 Gesloten vragen

- Zijn vragen die weinig ruimte laten voor een antwoord.

- Ze beginnen vaak met woordjes als: waar, wanneer, wie, vindt u…? Voorbeelden hiervan zijn:

- Woont u hier in de buurt?

- Wilt u ook een kopje thee?

- Werk je hier ook?

- Wanneer ben je met deze opleiding begonnen?

12.5.2 Open vragen

- Geven de ander meer ruimte om te antwoorden.

- Beginnen vaak met: waarom, hoe, vertelt u eens wat over… wat vindt u van..?

- Een gesprek verloopt vaak gemakkelijker als je iets met de ander deelt.

12.5.3 Indirecte vragen

- Je hoort er wel een vraag in, maar het klinkt niet als een gewone vraag. Het is niet dezelfde soort vraag als die begint met wie, wat, hoe of waarom.

- Je vraagt op een onopvallende manier iets over zichzelf te vertellen aan de ander.

12.5.4 Suggestieve vragen

- Zijn vragen die verraden welk antwoord je wilt of verwacht te horen.

- Dat is ook meteen het nadeel: je gesprekspartner moet een sterk karakter hebben om een afwijkend antwoord te geven.

12.5.5 Over jezelf praten

- Dat werkt meestal niet.

- Gesprekken lopen vaak het beste als het initiatief wisselt, vooral in het begin.

12.5.6 Inspelen op de situatie

- Het is beter om in te spelen op de situatie.

- In contact met onbekenden kun je vaak het beste en gemakkelijkste over de situatie beginnen.

12.5.7 Stimuleren tot doorpraten

- Formele gesprekken zijn geland en hebben een bepaald doel, informele gesprekken niet.

- In beide soorten gesprekken is het belangrijk dat je als verpleegkundige de andere kunt stimuleren tot doorpraten.

- Het is de bedoeling de ander te laten praten. Je kunt dat op de volgende manieren doen:

- Een aandachtige houding hebben.

- Vervolgvragen stellen.

- De laatste zin of de laatste woorden herhalen, liefst op vragende toon.

- Korte bemoedigende uitingen, zowel verbaal als non-verbaal.

- Samenvatten.

12.5.8 Emoties delen en uiten

- Het is prettig als het af en toe in een gesprek gebeurt.

- Er moet sprake zijn van vertrouwen.

- Wil een zorgvrager zijn emoties met je te delen, ga daar dan zorgvuldig mee om.

- Oordeel niet over andermans gevoelens.

12.6 Een gesprek afronden

- Hoewel het in de praktijk niet altijd gebeurt, is het goed om aan te geven dat je een gesprek wilt gaan stoppen of het contact beëindigen.

- Als je een gesprek wilt stoppen, helpt het vaak de reden te noemen waarom je wilt stoppen.

12.6.1 Afscheid nemen

- De manier waarop mensen afscheid van elkaar nemen, maakt vaak duidelijk hoe ze tegenover elkaar staan en hoe ze het contact gewaardeerd hebben.

- Praat niet door, als je daarvoor zei dat je moet gaan. Reageer niet opnieuw als je eerder zei dat er een andere keer over door wilt praten.