## Leerdoelen

Na de val van west-Romeinse Rijk werd het leven in Europa een stuk zwaarder. Het Romeinse gezag was verdwenen waardoor er geen soldaten meer waren die de wegen, steden en grenzen konden bewaken. De handelsroutes naar de steden waren onveilig geworden en niemand die hield zich nog bezig met onderhoud de wegen. Door stagnerende handel konden veel ambachtslieden en handelaren in de steden niet meer rondkomen.

Door gebrek aan inkomen en toenemende onveiligheid trokken mensen weg naar veiligere gebieden, vooral naar het platteland. Daar waren mensen veiliger en was het makkelijker om voedsel te produceren.Langzaam maar zeker verdween de landbouw-stedelijke samenleving in grote delen van Europa en leefden mensen weer in een primitieve landbouwsamenleving. Deze tijd wordt dan ook niet voor niets de 'donkere eeuwen' genoemd.

Toch ontwikkelden mensen in de vroege middeleeuwen nieuwe systemen om samen te (over)leven. Een belangrijk voorbeeld hiervan is het zogenaamde 'Hofstelsel', het onderwerp van deze lesmodule. Doe de oefeningen en maak de toets om te zien of je deze les begrepen hebt. Veel succes!

In dit filmpje wordt het hofstelsel uit de vroege middeleeuwen goed & kort uitgelegd: