## Kruisingen

Bron: South Park

Niet alles kan met elkaar gekruist worden. Er is een aflevering van South Park waarin geprobeerd wordt om een olifant en een varken te kruisen (Voor als je tijd over hebt, hier de bewuste aflevering). Dit kan gelukkig niet in het echt, want dan zouden er een hoop vreemde wezens rondlopen...

Anyway, even serieus. Kruisen. Wat is het en is het ook nuttig? Antwoord op vraag twee is in ieder geval makkelijk: Ja. Waarom? Omdat je allerlei verbeteringen door kunt voeren in een organisme. Je kunt bepaalde gevoeligheden voor ziektes bij aardappelplanten verwijderen zodat je oogst beter is, of een hond met een zwarte vacht krijgen als je dat graag wilt. Het is echter ook gevaarlijk. De natuur heeft er duizenden jaren over gedaan om ons te vormen zoals we nu zijn. Dat is met een reden op deze manier gelukt, dus aanpassingen door onszelf hieraan kunnen nog wel eens voor problemen zorgen.

Kruisen is het laten paren van twee dieren met elkaar om er zo voor te zorgen dat je erfelijke eigenschappen die wenselijk zijn doorgeeft aan de toekomstige generaties.

Een hele mond vol, dus laten we eens kijken hoe dit er uitziet in de praktijk.

Bron: BVJ

Bij kruisen kijken we altijd naar de geslachtscellen. Die geven immers de erfelijke informatie door bij de bevruchting (samensmelten zaadcel en eicel). In de afbeelding hiernaast zie je een zaadcel aan de zijkant en een eicel aan de bovenkant. In geslachtscellen komen erfelijke eigenschappen altijd alleen voor, niet in paren. Dit komt door de meiose (denk terug aan de verdeling van de chromosomen over de twee geslachtscellen).
In dit geval is vader Aa en moeder ook Aa. Door meiose komt de A in het ene zaadcelletje en de a in de andere zaadcel. Bij de vrouw gebeurt hetzelfde. Nu gaan we nadenken wat er gebeurt als deze twee zouden samensmelten. Dat hebben we in het kruisingsschema ook al neergezet.Er zijn vier verschillende mogelijkheden om te kruisen en er zijn drie verschillende uitkomsten.

1. Zaadcel A smelt samen met eicel A = bevruchting AA (=homozygoot)
2. Zaadcel A smelt samen met eicel a = bevruchting Aa (=heterozygoot)
3. Zaadcel a smelt samen met eicel A = bevruchting Aa (=heterozygoot)
4. Zaadcel a smelt samen met eicel a = bevruchting aa (=homozygoot)

Denken we nu terug aan de dominante en recessieve genen dan weten we dat in drie van de vier uitkomsten het dominante gen tot uiting komt. Er is maar één uitkomst waarin het recessieve gen tot uiting komt.

Een voorbeeld:

Bron: BVJ

Abdul wil twee honden kruisen. Hij weet dat van beide honden het genotype. Dit genotype staat in het schema hiernaast. De A in dit verhaal staat voor een donkere vacht; de a staat voor een blonde vacht.

De honden krijgen puppies. Een heleboel. Omdat we een kruisingsschema kunnen maken van de kruisen weet Abdul dat alle puppies de vachtkleur heterozygoot hebben; Aa.

De puppies worden groot en volwassen en blijven bij elkaar. Abdus laat deze honden met elkaar kruisen. De pupies die daaruit geboren worden zijn niet allemaal donker. Eén op de vier pupies heeft een blonde vacht, de rest heeft een donkere vacht.

Abdul maakt ook van deze kruising een kruisingsschema en komt er zo achter dat het inderdaad mogelijk is dat er puppies geboren worden met een blonde vacht.

Kruisen https://youtu.be/JT2qhYV-N-s