## Beeldvorming

Wat is het beeld wat je hebt bij gebruik van Social Media in het algemeen?​

Social Media zijn een prachtig middel om contact te houden met familie, vrienden en collega's. Of met de leden van de club. Social Media zijn in eerste instantie bedoeld om die dingen die je interessant en ​leuk vind te delen met anderen. In de loop van de jaren zijn het jammer genoeg ook een medium geworden voor het delen van intimiderende, bedreigende en haatzaaiende berichten, sexting en fake news. Daarmee worden mensen onder druk gezet, gediscrimineerd, afgeperst en beïnvloed op een negatieve manier.

Een bekend voorbeeld van een gebruiker van social media voor eigen gewin is de Amerikaanse president Trump. Hieronder een overzicht van zijn tweets.

No. of tweets … | that
--- | ---
5,889 | attacked someone or something
4,876 | praised someone or something
2,405 | attacked Democrats
2,065 | attacked investigations
2,026 | praised President Trump
1,710 | promoted conspiracy theories
1,308 | attacked news organizations
851 | attacked minority groups
758 | praised or promoted Fox News and other conservative media
570 | attacked immigrants
453 | attacked previous presidential administrations
417 | conducted presidential business on Twitter
256 | attacked Hillary Clinton
233 | attacked ally nations
183 | bragged about crowd size and applause
132 | praised dictators
95 | referred to a Trump business
40 | promoted voter fraud conspiracy theories
36 | called the news media the “enemy of the people”
16 | referred to himself as everyone’s “favorite” president

Bron: The New York Times

Hoe controleer je of nieuws echt is? Onderstaande checklist is een handreiking om nieuws te controleren.

Iedereen kan in een nepbericht trappen. Fakeberichten hebben zelfs mogelijk de Amerikaanse verkiezingen beïnvloed. Fakenieuwsberichten worden bewust geschreven zodat ze veel worden gelezen en snel verspreid. Het is vaak schokkend nieuws met sensationele koppen die uitnodigen om te klikken en delen. En hoe meer er op een artikel wordt geklikt, hoe vaker dit bericht verschijnt in zoekmachines en op social media. Nepnieuws wordt geschreven om aandacht te vragen of voor de grap. Soms wordt er geld mee verdiend of wordt het bewust geschreven om de publieke opinie te beïnvloeden.

Controleer of een bericht nepnieuws is.

De belangrijkste regel is; gebruik je gezond verstand, als een bericht ongeloofwaardig is, dan is dat soms ook zo. Blijf kritisch nadenken bij het verzamelen van informatie en gebruik meerdere bronnen.

1. Lees het hele bericht en niet alleen de titel.
Een titel van een artikel is niet altijd een samenvatting van het bericht. Soms is een titel bedoeld om aandacht te trekken om aandacht te trekken maar is het geen ultrakorte samenvatting. In koppen worden bijvoorbeeld vaak citaten gebruikt tussen aanhalingstekens.

2. Waar komt het artikel vandaan?
Heb je het bericht van een betrouwbare nieuwstitel? Vind je het bericht bij meerdere betrouwbare afzenders? Bekende landelijke of regionale nieuwsmedia controleren hun nieuws. Professionele nieuwsmedia houden zich doorgaans aan de journalistieke regels en controleren gebruikte bronnen. Zij zijn daarop aanspreekbaar, hebben redactiestatuten en veel nieuwstitels zijn aangesloten bij de Raad van de Journalistiek. Als je de bron niet kent, lees dan ook andere berichten. Zijn ze geloofwaardig?
Controleer het bericht of de nieuwstitel op een verzamelsite van nepberichten staat zoals www.hoaxwijzer.be. (wat is een hoax?? https://www.hcc.nl/kennis/vraag-van-de-week/2239-wat-is-een-hoax)

3. Is het satire of een column?

Satire is een stijl waarbij humor wordt gebruikt om te amuseren en soms om commentaar te geven op ontwikkelingen in de maatschappij. Net zoals cartoons dat doen. Er kan worden overdreven of situaties worden omgekeerd voorgesteld. Er zijn satirische nieuwswebsites, maar ook in mainstream media vind je soms bijvoorbeeld in een column ook fictieve verhalen. Herken stijlkenmerken als satire, parodie of ironie. Vaak staat het in het colofon en bij columns staat er altijd bij wie de columnist is (zie ook bij punt 5).
Een voorbeeld van een satirische site is www.speld.nl.

4. Welke bronnen zijn gebruikt?
Wordt in het artikel aangegeven wat de bron is van het nieuws? In een goed nieuwsbericht worden de bronnen genoemd. Bijvoorbeeld een ander nieuwsmedium, organisatie, interview of rapport. Controleer deze bronnen vervolgens want soms wordt verwezen naar een onderzoek dat niet bestaat. Ook kan het zijn dat één van de afzenders een belang heeft bij het (nep)bericht.

5. Kijk wie het artikel geschreven heeft.
Heeft de auteur meer berichten geschreven? Zoek of de schrijver een cv online heeft of meer ongeloofwaardige artikelen geschreven heeft.

6. Controleer de datum.
Soms komt nieuws opnieuw in omloop maar heeft het nieuws zich inmiddels verder ontwikkeld. Controleer de datum van het originele bericht.

7. Praat erover, vraag anderen.
Deze checklist helpt, maar geeft geen 100% garantie. Als je twijfelt kun je altijd iemand vragen om naar het bericht te kijken. Dat kan een volwassene, een expert of een vriend zijn. Juist het praten over nieuws helpt bij het analyseren van nieuws en kritisch leren lezen.

Informatievaardigheden om berichtgeving te beoordelen en waarderen zijn van alle tijden. Het hoort een tweede natuur te zijn om je altijd af te vragen wie de afzender van een bericht is, welke bronnen worden gebruikt en of er andere perspectieven mogelijk zijn. Dat zijn in feite journalistieke regels die burgers altijd moeten toepassen. Nieuws is niet altijd waardevrij. Een democratie heeft een pluriform medialandschap en berichtgeving vanuit verschillende perspectieven nodig. En juist die pluriformiteit vraagt ook mediawijsheid van burgers om bewust en kritisch met nieuws en berichtgeving om te gaan.

Bron: https://www.nieuwsindeklas.nl/leerdoel/mediawijsheid/bronnen-voor-informatievaardigheden/checklist-voor-nepnieuws/

# Hoe bescherm je cliënten op social media?

Op social media kun je in principe alles verspreiden over jezelf en anderen. Hoe ga je hier als sociale professional mee om? Geef je alleen voorlichting of moet je een cliënt ook beschermen tegen de risico’s?

In veel gevallen is vrij social mediagebruik belangrijk voor cliënten. - Foto: iStock

INGEZONDEN -Geertje Paaij schreef in de Metro van 11 augustus 2015 een column over haar dochter met schizofrenie. ‘Ik waande jou de laatste maand veilig op de gesloten afdeling van een nieuwe GGZ-kliniek. Totdat ik een niets-verhullende foto kreeg toegespeeld die op jouw Facebookpagina pronkte. Nota bene genomen op je kamer in de kliniek. Ik sloeg alarm. De GGZ beschermt kwetsbare patiënten niet tegen de gevaren van de online wereld. Zij denken dat de offline wereld het enige gevaar is.’ De column van Geertje Paaij is een rechtstreekse oproep aan professionals om na te denken over social mediagebruik van mensen in een kwetsbare situatie.

### Dating

In veel gevallen is vrij social mediagebruik belangrijk voor cliënten. Een cliënt kan hiermee zijn autonomie versterken en oefenen. Ook bieden social media een podium voor zelfexpressie en connectie met anderen. Denk bijvoorbeeld aan een datingsite voor mensen die psychische klachten hebben. Mensen kunnen via internet gevoelens uiten en vertellen over waardevolle ervaringen.

### Uitlaatklep

Maar er zijn cliënten die de gevaren van sociale media niet zien en niet goed snappen. Ze gebruiken het middel soms ook als uitlaatklep wanneer ze boos zijn. En hoe ga je bijvoorbeeld om met een bewoner van een instelling die zichzelf of andere bewoners fotografeert en deze foto’s op sociale media zet?

### Vrijheid

Social mediagebruik van cliënten is en wordt steeds meer onderdeel van de werkzaamheden van professionals. Bij een krachtgericht ondersteuning van social mediagebruik is de privacy van de cliënt net zo belangrijk als zijn vrijheid. De professional heeft een voorlichtingstaak zodat cliënten de mogelijke gevolgen van hun acties op social media begrijpen. Het bespreken van de goede én slechte kanten van social media is hierbij heel belangrijk. Als professional heb je de taak om mensen helpen te behoeden tegen schade. Deze rol is verre van eenvoudig. Het zelfbeschikkingsrecht van cliënten maakt misschien dat je als professional handelingsverlegenheid ervaart. Ook speelt de onwetendheid over social media bij professionals een rol.

Dit zijn vier tips voor professionals:

1. Stel waar mogelijk samen met bewoners richtlijnen voor sociale media op. Bijvoorbeeld: we delen geen foto’s van elkaar of begeleiders op social media.
2. Wat zijn de competenties van een cliënt? Weeg samen af welke mate van eigen verantwoordelijkheid in social mediagebruik verantwoord is. Pas de ondersteuning daarop aan.
3. Ga in gesprek over consequenties die bepaalde handelingen kunnen hebben. Zo vergroot u bewust gebruik van social media. Hierbij kunnen ook ervaringsdeskundigen worden ingezet.
4. Zorg dat je kennis over sociale media up to date is. En denk na over je eigen visie over het al dan niet delen van persoonlijke informatie.
   Bron: https://www.zorgwelzijn.nl/hoe-bescherm-je-clienten-op-social-media-2697071w/

https://youtu.be/XH8W4hGTD4w

Social Media 2.pptx

Competenties_Model_.pdf