## Stap 4: Fraude en criminaliteit

#### Identiteitsfraude en cybercriminaliteit

Bekijk deze video over identiteitsdiefstal.

Deze Belgische video is geënsceneerd, maar identiteitsfraude is reëel en een groot probleem.
Dat overkwam ook journalist Kevin Goes. Zijn naam, geboortedatum en burgerservicenummer werden gebruikt om een huis te huren op 200 kilometer van zijn eigen huis. In dat huurhuis werd een wietplantage aangetroffen en Goes kreeg een vordering van bijna 13.000 euro. Hoe toon je aan dat iemand anders je identiteitsgegevens misbruikt heeft?
De rechter geloofde aanvankelijk niet dat hij geen huis met een wietplantage had gehuurd, maar hij had geluk. De nep-Goes liep tegen de lamp toen hij weer een huis op naam van de echte Goes probeerde te huren.

Identiteitsfraude kan voor allerlei criminele activiteiten worden gebruikt. Gestolen identiteiten kunnen gebruikt worden om iets te verbergen: bijvoorbeeld een wietplantage; om dure producten bij webshops te bestellen, om mensen af te persen of om een gezochte crimineel van een andere identiteit te voorzien. Vaak zitten er (buitenlandse) criminele bendes achter.

Een andere uitwas van crimineel ICT-gedrag is ransomware of in het Nederlands: gijzelsoftware. De computergebruiker krijgt te lezen dat zijn of haar computer geblokkeerd werd en pas na betaling weer wordt vrijgegeven. Betalen blijkt echter niet altijd tot het vrijgeven van de computer te leiden.

Hoe makkelijk het is om je gegevens te hacken, toonde de Australische beveiligingsonderzoeker Troy Hunt aan.
3,8 Miljard gebruikersgegevens zitten in zijn database ‘Have I Been Pwned’. Hij verzamelt ze om mensen te waarschuwen tegen datalekken.

Gijzelsoftware kan iedereen treffen, ook gerenommeerde bedrijven als APM in de Rotterdamse haven dat containers laadt en lost. Normaal worden er dagelijks duizenden containers in een geautomatiseerd proces geladen en gelost. Vier dagen lang lagen in 2017 de werkzaamheden stil. De computers waren gehackt en werkten niet meer en er konden geen containers de terminals meer in of uit. Dat kostte APM elke dag vele miljoenen euro’s.

Cybercriminaliteit is lastig aan te pakken. Nederlandse opsporingsambtenaren zijn gebonden aan de wetten van Nederland. Cybercriminele bendes werken wereldwijd en trekken zich niets van grenzen aan. WannaCry, een variant van de gijzelsoftware die in mei 2017 over de wereld raasde en die oorspronkelijk uit Rusland kwam, trof particulieren en bedrijven in 150 verschillende landen!