## Milieuactivisten

Binnen het adviesbureau vertegenwoordig jij de “Milieuactivist”. Binnen deze opdracht ga je een mening vormen met betrekking tot het gevolg van het stikstofprobleem op de natuur. Aan het einde van de opdracht ga je je inzichten delen met je collega’s van jullie adviesbureau.

GROEI

Stel je hebt een landgoed tot je beschikking met daarin zowel voedselarme grond (oligotroof) als voedselrijke grond (eutroof). Dit zorgt er voor dat je een heel mooi landgoed hebt met veel variatie in plantensoorten: een grote soortendiversiteit. Doordat er teveel stikstof in de lucht zit, wordt alle grond steeds voedzamer. Je landgoed gaat dus steeds meer bestaan uit voedselrijke grond.

Door je enorm drukke carrière kom je jarenlang niet op je landgoed. Wanneer je na 15 jaar teruggaat vraag je je in je dure limousine af wat je zult aantreffen.

1. Wat is er gebeurt met de plantensoorten op het landgoed?
2. Wat denk je dat het effect is op de diersoorten op je landgoed?

Dit fenomeen van twee variabelen (voedselarme en voedselrijke grond) die elkaar beïnvloeden, kunnen we bekijken vanuit een wiskundig model. Dit model noemen we een roof-prooi model. Vaak wordt hier schapen en wolven voor gebruikt. Bij de volgende opdrachten zullen we dan ook wolven en schapen als voorbeeld gebruiken. Probeer bij al je antwoorden de link te leggen met het stikstofprobleem, en dan vooral wat gebeurt met de voedselarme grond en voedselrijke grond door de toename van stikstof en het effect daarop voor de dieren en planten.

Opdracht 1: Onbegrensde groei

Ga naar:

http://netlogoweb.org/launch#http://netlogoweb.org/assets/modelslib/Sample%20Models/Biology/Wolf%20Sheep%20Predation.nlogo

en open een animatie. Klik bij grass-settings op on, stel het aantal schapen (intial number of sheep) in op 2 en het aantal wolven (intial number of wolves) in op 0.

Met de schuif boven het veld schapen zet je de tijd langzamer.

Klik op setup en dan go.

Zet na 180 ticks de animatie stil.

1. Schets de curve van het aantal schapen..
2. Hoe komt het dat de populatie steeds sneller groeit?

Opdracht 2: Begrensde groei

Ga terug naar de animatie over schapen. Laat de animatie verder lopen na t=200 (go). Wat gebeurt er met de curve?

1. Teken de vorm van de curve van het aantal schapen.
2. Waardoor neemt het aantal schapen niet verder toe?
3. Rond welk niveau blijft het aantal schapen steken.

Begrensde groei: het logistisch verband

Koppel de volgende vragen aan het stikstofprobleem.

De populatie dieren of planten kan slechts tot een bepaald maximum doorgroeien, doordat omgevingsfactoren de groei zullen remmen. Denk hierbij aan een oplopend voedseltekort, minder ruimte. De omgeving zorgt voor een maximaal draagkrachtniveau K. (van het Duitse woord Kapazität)

1. Welke omgevingsfactoren zijn nog meerverantwoordelijk voor de draagkracht van een gebied?

Dit betekent dat de populatie vrijwel ongehinderd mag groeien als de hoeveelheid nog niet in de buurt van het draagkrachtniveau K zit, en dat de groei vrijwel moet stoppen als de hoeveelheid in de buurt van het draagkrachtniveau K zit. Blijkbaar is de groeifactor afhankelijk van de afstand tussen draagkrachtniveau K en de grootte van de populatie S.

2. Schets een grafiek met een tijd-as horizontaal, een vrij laag beginniveau van S en een maximumniveau K.
3. Schets daarin hoe de populatie S zich zal ontwikkelen. Let vooral op het beginstuk en op het “eind”-stuk

Opdracht 3: Terug naar wolven en schapen

Ga naar: http://netlogoweb.org/launch#http://netlogoweb.org/assets/modelslib/Sample%20Models/Biology/Wolf%20Sheep%20Predation.nlogo en open de animatie, klik bij grass-settings op on, Klik op setup en dan go.

1. Hoe verloopt de populatiegrootte van wolven?
2. Hoe verhouden de curves van wolven en schapen zich ten opzichte van elkaar?
3. Hoe groot is de periode van de populatie schapen in de grafiek?
4. Wat merk je op aan de periode na verloop van tijd?

Opdracht 4: Koppeling naar het stikstofprobleem

Kun je soortgelijke conclusies als bij opdracht 3 bedenken voor het stikstofprobleem?
Zo ja doe dit. Lukt dit niet leg uit waarom.