## Stap 3 - Vrije markt en verzet

#### Vrije markt en verzet van plattelandsbewoners

Ook na 1980 neemt INCRA braakliggend land van grootgrondbezitters in beslag en verdeelt het onder plattelandsbewoners, ondanks verzet en tegenwerking van de eigenaren. Wel laat de regering het steeds meer aan de vrije markt over wat er verder met landbouwgrond gebeurt. Hierdoor krijgen grote landbouw- en voedselverwerkende ondernemingen, zoals McDonalds, meer gelegenheid om in Brazilië gewassen voor de uitvoer te (laten) verbouwen. Het gaat vooral om luxe producten als vlees, soja, koffie en suiker.

Van deze lucratieve activiteit hebben kleine boeren geen profijt, want zij verbouwen deze gewassen niet. Ook is de regering nauwelijks meer geneigd om zelf te investeren in de landbouw, zodat ook op die manier kleine boeren in de kou blijven staan. Binnenlandse en buitenlandse ngo’s proberen hen te helpen. Zo kun je in Nederland producten van het Braziliaanse platteland kopen via eerlijke handel. Je herkent ze in de supermarkten aan het Max-Havelaarkeurmerk, het keurmerk voor Fair Trade-producten.

Ook zetten ngo’s, samen met lokale bestuurders, projecten op voor plattelandsbewoners om te zorgen voor betere gezondheidszorg en beter onderwijs. Maar voor veel armen en vaak ook landlozen biedt dat weinig soelaas. Daarom komen ze in actie om voor hun belangen op te komen.

Kijk naar de video over de Beweging van Landloze Plattelandsbewoners MST.

#### Indianen

Indianen krijgen wel hulp van de regering. Het besef dat de indianen met uitroeiing zouden worden bedreigd als er geen maatregelen zouden worden genomen, stamt al uit de jaren 60. De overheid besloot reservaten in te richten voor de oorspronkelijke bewoners. Momenteel beslaan de reservaten zo’n 12 procent van de oppervlakte van Brazilië. Hoeveel indianen er precies leven, is alleen maar te schatten, want zelfs na het begin van deze eeuw zijn er nog onbekende indianenvolken ontdekt in Brazilië.

Zoek op in de Bosatlas de kaart Brazilië - Amazonië:

| #### GB54 Kaart 206D / GB55 Kaart 231C Indianenreservaten