## Moleculen & Roosters: Molecuulformule (of verhoudingsformule)

Onderzoeken & ontdekken

1. Moleculen

Zoals al in het eerste filmpje bij het onderdeel [Naam & symbool] verteld is kunnen (verschillende) atomen combineren tot groepjes: moleculen.

Maar hoe hou je al die verschillende moleculen uit elkaar? En hoe ga je ze noemen? In onderstaande video wordt uitgelegd hoe je de samenstelling van moleculen 'vertaalt' in een molecuulformule. En dus ook hoe je aan de molecuulformule kan zien uit welke atomen (en hoeveel van elk atoom) een molecuul bestaat.

2. Roosters

Atomen kunnen niet alleen combineren tot moleculen, ze kunnen ook kristalroosters vormen. Het verschil tussen een molecuul en een rooster is:

► een molecuul is een afgebakend groepje atomen met een vast aantal atomen in een vaste samenstelling.
Zo bestaat bijvoorbeeld water uit moleculen die altijd bestaan uit 2 waterstof-atomen en 1 zuurstof-atoom en bestaat een alcohol-molecuul altijd uit 2 koolstof-atomen, 6 waterstof-atomen en 1 zuurstof-atoom.
Vraag: kan je hiervan nu zelf de molecuulformules opschrijven?

► een kristalrooster bestaat uit een onbepaald aantal atomen maar wél in een vaste samenstelling.
Zo'n rooster is bijvoorbeeld keukenzout. Dat bestaat uit een onbepaald aantal natrium-atomen én chloor-atomen. Maar let op: deze twee atomen komen wel in een vaste verhouding voor: voor elk natrium-atoom is er ook altijd één chloor-atoom.
De 'molecuulformule' noemen we dan ook een verhoudingsformule; in dit geval dus NaCl
Vraag: kan je nu ook de verhoudingsformule opschrijven van een rooster dat bestaat uit calcium-atomen en chloor-atomen in de verhouding 1 : 2 (voor elk calcium-atoom zijn er 2 chloor-atomen)?

Hieronder zie je een plaatje met vier verschillende kristalroosters. Het lijkt misschien alsof dit grote moleculen zijn maar de grootte van zo'n kristalrooster is dus onbepaald. Ze hadden dus net zo goed twee keer, zesduizend keer of een miljoen keer zoveel atomen kunnen hebben.

Oefenen

Hieronder zijn weer een paar oefenopdrachten om voor jezelf te kijken of je moleculen en molecuulformules goed hebt begrepen.

► Maak een screenshot van je resultaat en importeer dit in een nieuw Pages-document.

- Zet bovenin het document je naamen je coachgroep
- Sla het document op met als naam: "Opdrachten Moleculen"
  (lever het nog niet in want er komen nog meer opdrachten in)