## Endometriose

Wat is endometriose?

In onderstaand filmpje, wordt uitgebreid uitleg gegeven over endometriose, de behandeling, de medicatie, de prognose en de begeleiding;

### YouTube. (z.d.-b). [YouTube]. Geraadpleegd op 6 november 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=yllxArMWCGA

De meest voorkomende symptomen van endometriose zijn

- Menstruatiepijn (voor/tijdens/na de menstruatie)
- (Chronische) buikpijn
- Darm- en blaasproblemen (darmkrampen, obstipatie, diarree, gevoelige branderig gevoel tijdens het plassen)
- Vermoeidheid
- Pijnlijke geslachtsgemeenschap (tijdens en na de gemeenschap)
- Vruchtbaarheidsproblemen

Onderzoek en diagnose

Klachten bij endometriose worden niet vaak herkend en erkend. Het duurt vaak lang voordat de diagnose wordt gesteld. De diagnose wordt officieel gesteld met behulp van een kijkoperatie (laparoscopie). Maar de huisarts kan bij inwendig onderzoek ook voelen of er afwijkingen zijn, en soms kunnen de afwijkingen gezien worden tijdens het onderzoek met de eendenbek.

Andere manieren van onderzoek

Met behulp van een echo kan endometriose worden vastgesteld op bijvoorbeeld de eierstokken. Ook op een MRI kan endometriose gezien worden. Vaak zorgt een combinatie van lichamelijk onderzoek, echo en eventueel MRI en kijkoperatie voor het stellen van de diagnose.

Vormen van behandeling

Symptomatische behandeling

De arts schrijft medicatie voor die de symtomen behandeld.Er is geen medicijn dat de endometriose aanpakt. De arts schrijft medicijnen voor die de symptomen behandelen.Veel vrouwen hebben baat bij prostaglandineremmers zoals;Ibuprofen, diclofenac en naproxen. Deze pijnstillers remmen de eigen productie van prostaglandine, zodat de menstruatie minder pijnlijk verloopt. Prostaglandineremmers werken het beste als ze in genomen worden, zodra de pijn op komt zetten.

Hormonale behandeling

Bij een hormonale behandeling gaat de patiënt de medicijnen gebruiken die de aanmaak van hormonen voor de eisprong, de opbouw van het baarmoederslijmvlies en de menstruatie beïnvloeden. Deze hormonale medicijnen kunnen bijwerkingen hebben, maar de ernst hiervan verschilt per medicijn en per vrouw. Ieder medicijn werkt op een andere manier. Hormonale medicijnen hebben ongeveer drie tot zes maanden nodig voordat het lijf erop ingesteld is.

Chronische pijnklachten

Bij chronische pijnklachten is het van groot belang goed onderzoek te laten doen naar de oorzaak hiervan. Mogelijk wijzen die op diep invasieve endometriose (DIE). DIE is alleen operatief te behandelen. Pas als zeker is vastgesteld dat er verder geen beschadigingen optreden, kan er uitsluitend met pijnstilling gewerkt worden. Samenwerking tussen gynaecoloog en pijnteam is daarbij van groot belang

Complicaties

Bij de medicatie kunnen allerlei bijverschijnselen zijn. De ernst verschilt per vrouw, per medicijn. Hormonale medicijnen hebben gemiddeld 3 tot 6 maanden nodig , voordat het lijf erop is ingesteld.

Vroege complicaties

Tijdens de operatie kan er schade optreden van de omliggende organen zoals blaas, darm en urineleiders. Er kan een bloeding optreden en als deze niet te behandelen is, is het in zeldzame gevallen noodzakelijk om (een deel van) de eierstok te verwijderen. Kort na de operatie kan er een infectie ontstaan in de eierstok.

Late complicaties en p rognose

In onderstaand filmpje verteld een ervaringsdeskundige over haar complicaties en haar ervaring met endometriose;

### YouTube. (z.d.-c). [YouTube]. Geraadpleegd op 6 november 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=Z2d67mNBmrQ

Begeleiding

Gynaecoloog, pijnspecialist, seksuoloog, maatschappelijk werker, uroloog, radioloog en chirurg.