## Les 5: De pion, promotie en "en passant"

We hebben al eerder met pionnen gewerkt.
Je weet inmiddels hoe een pion loopt en hoe een pion aanvalt.
Als je de pion voor het eerst in beweging brengt mag je de pion twee velden vooruit zetten. (Eéntje mag natuurlijk ook) Dit mag alleen de eerste keer dat je de pion verplaatst, daarna loopt de pion telkens 1 veld vooruit (zie de groene velden). Slaan (aanvallen) dat doet een pion schuin. De pion kan de velden schuin voor hem aanvallen (zie de oranje gekleurde velden). Wanneer je pion een stuk van de tegenstander slaat neemt hij de plek van dat stuk in. Het geslagen stuk wordt van het slagveld verwijderd. Tot zo ver de herhaling.
## Promoveren
We hebben al een aantal spelletjes gespeeld waarbij de pion de overkant van het slagveld moest zien te berijken. We noemen dat promoveren. Maar wat is daar dan zo bijzonder aan. Nou je pion krijgt dan een promotie. Je kunt dan zelf kiezen waar jij jouw pion in wilt promoveren. Bijvoorbeeld een extra toren, loper, paard of dame!. Helaas een extra koning dat kan niet.
Een extra paard, dame, paard of loper kan natuurlijk heel handig op het slagveld!

## En passant slaan.
Er is nog één bijzondere zet die je alleen met een pion kunt doen. Het lijkt een beetje op vals spel als je het nog nooit hebt gezien. Om deze zet uit te kunnen voeren moet je pion naar zijn eigen 5e rij verplaatst zijn Kijk maar naar de afbeelding hieronder. De witte pion heeft de 5e rij bereikt, d5. De zwarte pion hieronder staat op rij g5, dit is niet zijn eigen 5e rij, maar vanaf de kant van zwart gezien de 4e rij!
Wanneer zwart zijn pion daarna naar e5 verplaatst zodat deze naast jouw witte pion komt te staan, mag de witte pion hem de volgende beurt slaan. Let wel, dit kan dus alleen wanneer zwart er voor kiest om zijn pion twee velden in één keer te verzetten.
De witte pion mag nu de zwarte pion slaan door naar e6 te gaan. En dat lijkt dus erg op vals spel, want er staat niets op het veld e6. Deze zet heet en passant slaan. En passant is frans voor 'in het voorbijgaan'. Dus als een pion een andere pion op de vijfde rij (eigen vijfde rij!) voorbijgaat, kun je hem en passant slaan. Maar je moet wel meteen en passant slaan. Als je eerst een andere zet doet, mag je daarna niet meer en passant slaan. En goed om te onthouden, je mag dus alleen en passant slaan in de beurt nadat je tegenstander twee velden vooruit gegaan is en zo zijn pion naast de jouwe hebt gezet.
#### Geheugensteuntje:
Jouw pion moet op zijn eigen 5e rij staan. De pion van de tegenstander moet op de lijn naast jouw pion staan op zijn beginpositie, en dan twee velden vooruit gaan, zodat hij naast jouw pion komt te staan. Daarna kun je er voor kiezen om en passant die pion te slaan. Je gaat dan diagonaal naar het veld dat leeg is achter die pion en verwijderd de pion van je tegenstander van het veld.
Voorbeeld.
Bekijk het slagveld hierboven. Kan iedereen hier en passant slaan? Nee!!, het ligt er aan wie er aan zet is en wat de vorige zet was natuurlijk! Dus als wit aan zet is en in de vorige beurt heeft zwart de pion van b7 naar b5 heeft gezet, dan kan de witte pion op a5 en passant slaan. Kijk maar in de afbeelding hieronder
Welke andere pion van wit staat ook op het punt om en passant te kunnen slaan? Dat is de pion op e5. Dit kan wanneer zwart zijn pion op f7 naar f5 verplaatst of als zwart zijn pion op d7 naar d5 verplaatst.

Dan is het nu weer tijd voor een spelletje om dit te oefenen natuurlijk.
We spelen een potje pionnen oorlog met koning waarbij we de promotie regel en de en passant regel toepassen. De enige manier om te winnen is om de koning van de tegenstander schaak te zetten.