## Stap 1

De opkomst van de steenkolenwinning
Al in middeleeuwen werden er kolen vlak aan de oppervlakte gewonnen in Zuid-Limburg. Later moest men steeds dieper graven en ontstonden de eerste primitieve mijntjes.

In de 19e eeuw was in Engeland de industrie opgekomen. Het opkomen van industrie als middel van bestaan noemen we industrialisatie. Deze opkomst, onder meer mogelijk gemaakt door de uitvinding van de stoommachine, ging heel snel. Daarom spreken we van een Industriële Revolutie.

Een belangrijk kenmerk van industriële productie is de productie met grote machines. Met de energie die door de stoommachine werd geleverd konden heel veel machines tegelijk worden aangedreven. De stoommachines zelf werden gestookt met kolen.

Voor de massaproductie in de fabrieken zijn ook grote hoeveelheden grondstoffen nodig. Stoomtreinen zorgden voor de aanvoer van mensen, grondstoffen en brandstof. Hiervoor was ook de aanleg van nieuwe spoorlijnen nodig.

Toen de industrialisatie ook in Nederland op gang kwam en de fabrieken hier ook brandstof voor hun machines nodig hadden kwam het goed uit dat wij in Zuid-Limburg onze eigen kolen konden gaan winnen.

Voor de aanleg van de grote moderne mijnen die rond 1900 aangelegd werden had men flink wat tijd nodig.

Lees hier nu over de onstaansgeschiedenis van de steenkolenwinning in Nederland.

Vragen:

1. Het duurde een flinke tijd voordat een mijn in productie kon worden genomen. Hoeveel jaar had men nodig vanaf het begin van de aanleg, voordat men de eerste kolen uit de Oranje-Nassau Mijn 1 (ON-1) naar boven haalde?
2. Lees dit artikel over steenkoolmijnen.
   Wat voor soort kolen produceerden de meeste particuliere mijnen?

3. Bekijk de woorden en vul deze in de onderstaande zin in.
   Steenkool - stoommachines - brandstof - industriële revolutie.
   Tijdens . . . . . was . . . . . . dé . . . . . . . . voor de vele . . . . .

Voor de bouw van de mijnen en later de kolenwinning waren veel arbeiders nodig. Veel Limburgers die geen werk meer hadden in de landbouw vonden werk in de mijnen. Er kwamen ook veel arbeiders uit het buitenland. Om al die mensen onderdak te brengen groeiden kleine dorpen uit tot echte steden.

4. Met hoeveel inwoners is de stad Heerlen vanaf 1900 tot 1968 gegroeid?