## Stap 2

Werkende kinderen in de fabrieken
Is er sinds de Middeleeuwen in de tijd van de Industriële Revolutie veel veranderd? Vast wel, maar niet in de manier waarop er tegen kinderen werd aangekeken.

Voor de Industriële Revolutie moesten de kinderen hun ouders meehelpen bij hun ambacht of op het land. Tijdens en na de Industriële Revolutie trokken veel arbeiders op zoek naar werk naar de fabrieken in de steden. Ook daar was de hulp van de kinderen nog steeds erg nodig. In 1865 werkte een half miljoen kinderen in Nederland in fabrieken.

Hard werken voor weinig geld (bekijk tot 1:07)

Het Burgerlijk Armbestuur in Maastricht heeft dat jaar onderzocht welke kinderen er in hun gemeente werkten en hoeveel ze verdienden:

| Glasfabriek | Aardewerkfabriek | Papierfabriek | Tabaksfabriek

Leeftijd | Jongens | Meisjes | Jongens | Meisjes | Jongens | Meisjes | Jongens | Meisjes
8 jaar | 26,5 ct. |  | 10 ct. |  |  | 25 ct. |  |
9 jaar | 29,5 ct. |  | 12 ct. |  |  | 16,5 ct. | 8 ct. |
10 jaar | 25,5 ct. |  | 15 ct. | 15,5 ct. |  | 13,5 ct. | 10 ct. | 12 ct.
11 jaar | 26 ct. |  | 18 ct. | 17 ct. |  | 19 ct. | 8,5 ct. | 13 ct.
12 jaar | 26 ct. |  | 18 ct. | 16 ct. |  | 15,5 ct. | 9 ct. | 14 ct.
13 jaar | 25 ct. | 24,5 ct. | 20 ct. | 21 ct. |  | 17 ct. | 11 ct. | 14,5 ct.
14 jaar | 27 ct. | 23 ct. | 21 ct. | 24 ct. | 50 ct. | 17 ct. | 12,5 ct. | 15 ct.
15 jaar | 33 ct. | 24 ct. | 23 ct. | 24 ct. | 24 ct. | 23 ct. | 14 ct. | 14 ct.

Berekend door het Burgerlijk Armbestuur Maastricht.

Bekijk de andere twee tabellen en beantwoord de vragen.

In diezelfde tijd heeft de Kamer van Koophandel en Fabrieken in Amsterdam onderzocht hoeveel een volwassene kon verdienen. Dat liep van 1 tot 3 gulden per dag en van 6 tot 14 gulden per week.

Weekloon (zes dagen) | Dagloon

Suiker- raffinaderij | Bierbrouwerij | Gasfabriek | Drukkerij | Scheepsbouw | Smederij | Machine-fabriek | IJzergieterij
8,00-8,50 | 6,00-14,00 | 7,00-12,00 | 6,00-6,50 | 1,20-1,70 | 1,30-1,70 | 1,00-3,00 | 1,00-3,00

Verslag Kamer van Koophandel en Fabrieken Amsterdam

We hebben ook een huishoudboekje van een wever, zijn vrouw en twee (werkende) kinderen uit die tijd:

Loon | Per dag | Per week | Uitgaven Per week |
Man Vrouw Kind 1 Kind 2 | 1,10 0,45 0,30 0,30 | 6,60 2,70 1,80 1,80 | 6 broden Karnemelk en bloem Aardappelen (1,5 kg per dag) Spek Boter of vet Koffie Was Verwarming Verlichting Kleding Huur | 3,25 1,75 1,45 1,25 0,70 0,55 0,35 1,50 0,30 0,50 1,60
Totaal: |  | 12,90 |  | 13,20

Franken (in België) en guldens (in Nederland) waren in die tijd ongeveer evenveel waard.

Kijk naar het filmpje en naar de drie tabellen en beantwoord de volgende vragen:

1. Op welke leeftijd werden kinderen in 1865 niet meer als kind beschouwd?
2. Waarom denk je dat fabrikanten graag kinderen voor zich lieten werken?
3. Waarom lieten ouders hun kinderen werken?
4. Waarom denk je dat de Brugse weversfamilie bij de armelui gerekend worden?