## Leerdoelen

A. Planten

- Je kunt aangeven wat het verschil is tussen biotische en abiotische factoren.

- Je kunt voorbeelden noemen van abiotische en biotische factoren.

- Je kunt de verschillende onderdelen van een plant aanwijzen en hun functie benoemen.

- Je kunt aangeven in welke delen van een plant fotosynthese plaatsvindt. Je kunt ook toelichten waarom de fotosynthese in die delen plaatsvindt.

- Je kunt uitleggen hoe planten zich verspreiden.

- Je kunt uitleggen hoe planten het klimaat kunnen veranderen.

B. Successie

- Je kunt met een voorbeeld uitleggen hoe abiotische factoren het leven van organismen
  kunnen beïnvloeden.

- Je kunt uitleggen wat een pionier is.

- Je kunt het proces van successie beschrijven.

- Je kunt omschrijven wat een niche is.

- Je kunt omschrijven wat een ecosysteem is.

- Je kunt het begrip biotoop omschrijven.

C. Voedselrelaties en energiestromen

- Je kunt uitleggen dat planten bij de fotosynthese koolstofdioxide vastleggen in glucose
  en dat bij de verbranding van glucose koolstofdioxide weer vrijkomt.

- Je kunt beredeneren dat planten bij de fotosynthese zonne-energie vastleggen in energierijke
  stoffen en dat bij verbranding van deze stoffen de energie vrijkomt in beweging en warmte.

- Je kunt uitleggen waarom ecosystemen alleen kunnen blijven bestaan als er veel meer planten zijn dan dieren en mensen.

- Je kunt de begrippen voedselketen en voedselweb omschrijven.

- Je kunt de begrippen producenten, consumenten en reducenten uitleggen a.d.h.v. een voorbeeld.

- Je kunt aangeven welke rol producenten, consumenten en reducenten in een voedselketen spelen.

D. Symbioses en populatiegroei

- Je kunt uitleggen wat concurrentie en coöperatie is.
- Je kunt uitleggen hoe een ecosysteem in evenwicht blijft.

E. Kringlopen

- Je kunt de kringloop van water beschrijven.

- Je kunt de kringloop van stikstof beschrijven.

- Je kunt de kringloop van koolstof beschrijven.