## De pelikaan

Samevatting

Deel 1
In een kustplaatsje aan de Adriatische kust in Joegoslavië na de dood van dictator Tito gaat alles al honderd jaar zijn gangetje. Er is een postbode Andrej, een reus van een kerel (waardoor hij ook als -mislukte- keeper werd gebruikt door het voetbalteam,) die meestal met lege posttassen de post in het stadje rondbrengt. Hij vindt het leuk om de post van anderen open te stomen en haalt soms geld uit de enveloppen die voor toeristen zijn bestemd. Op een dag maakt hij ook een envelop met een brief onder nummer open en hij ziet dat zijn dorpsgenoot Josip Tudjman, conducteur van de kabelspoortrein, een brief heeft geschreven aan een vrouw in Zagreb. Josip is oorlogsveteraan. Boven bij de kabelspoorbaan is een heldenmonument gemaakt. Hé, denkt Andrej, Josip is toch getrouwd (weliswaar met een vreselijk wijf) en hij heeft een gehandicapte dochter. Andrej wil wat met zijn saaie leven doen (zelf heeft hij geen vrouw en hij kan ze ook niet gemakkelijk krijgen-vgl. passage aan het strand). Hij behelpt zich met filmsterrenfoto's uit de bladen. Hij besluit Josip te gaan chanteren. Dat gaat nog beter wanneer hij het liefdespaar bij de kabeltrein ontdekt in een compromitterende houding. Hij maakt een foto van het stel. Hij schrijft een brief aan Josip en hij wil 3000 dinar ontvangen. Josip gaat daarin mee en betaalt. Andrej gaat van het geld op de hondenrenbaan gokken, maar verliest natuurlijk. Maar behalve een loser is het ook een goed sul. Hij koopt op de renbaan van zijn laatste dinars een zieke hond Laika en neemt die mee naar huis.

Josip ontvangt bij zijn kabelbaan een Duits echtpaar. De man pocht dat hij in de oorlog hier gevochten heeft. Josip vindt het niks en hangt een verhaal op van z'n dode moeder die bij een bombardement is omgekomen. Die Duitser heeft een schuldgevoel en geeft hem later een envelop met 10.000 dinar. Zo kan Josip geld blijven betalen aan zijn onbekende chanteur. Hij peinst zich af wie dat toch kan zijn.

Intussen verzorgt Andrej Laika en hij laat de hond een keer spelen met de gehandicapte dochter van Josip. Die vindt de hond erg leuk. Intussen gaat hij door met afpersen, enveloppen open stomen en gokken. Niets lijkt hem te kunnen treffen. Hij voelt zich een vorst door te beschikken over wie wel of geen post krijgt.

Deel 2
Maar in maart 1988 gebeurt er iets wat het leven van Andrej verandert. Hij wordt aangereden door een Volkswagen. Hij raakt zwaar gewond (o.a. slagaderlijke bloeding) maar mannen uit het dorp die vanaf een terras toekijken ( o.a. Josip) redden zijn leven. Hij verblijft in het ziekenhuis en de mannen willen helpen om de post rond te brengen. Josip wil ook wel de hond Laika verzorgen. Wanneer hij het huisje van Andrej ingaat, ziet hij lege enveloppen en o.a. een biljet van 50 Engelse pond. Hij ziet dat Andrej brieven open stoomt en dus fraude pleegt. Omdat hij wel geld voor zijn afperser kan gebruiken, gaat hij nadat Andrej weer uit het ziekenhuis gekomen is, ook afpersingsbrieven sturen aan de postbode. Dat is een hilarische situatie, want het is eigenlijk een vestzak-broekzakverhaal. De een geeft de ander geld en dat geeft de ander weer terug aan de één. Grappig is ook dat de lezer het wel weet, maar de beide personages niet. De hond krijgt onderdak bij Josip en zijn dochter speelt er heel graag mee. Andrej mist bij terugkomst zijn Engelse geld en probeert erachter te komen wie hem aan het chanteren is. Wanneer hij zijn hond wil ophalen, ziet hij hoe gelukkig Katarina daarmee speelt. Josips vrouw ziet wel wat in hem en probeert hem te verleiden. Ze noemt hem 'de grote grenadier'. Grappig is ook de slotpassage van dit deel waarin de beide chanteurs in het kabeltreintje op weg zijn met een envelop met geld om die op een plek die de eiser heeft gesteld te verbergen. Het is hun wederzijdse afhankelijkheid.

Deel 3
De mannen blijven over en weer hun betalingen doen. Ze zijn eraan gewend geraakt. Laika is nog steeds bij Josip en Katarina. Andrej speelt zelf ook wel eens met het dochtertje. Langzamerhand begint de oorlog van Kosovo naar hun streek te verhuizen. Kroatië moet weer zelfstandig worden. Josip en Andrej groeien naar elkaar toe. Ze helpen elkaar en ze drinken ook wel eens een exclusieve malt whisky met elkaar. Op een zeker moment vertelt Josip aan Andrej dat hij een vriendin heeft die Jana heet.

Schmitz, die anti-joods is vertelt een verhaal over het gebruik van Joden bij de kabelbaan tijdens de oorlog. Zijn vrienden vinden het walgelijk.

Andrej wil foto's maken van een vlinder en laat ze afdrukken bij Schmitz. Josip heeft door zijn eliminatiemethode vastgesteld dat Schmitz degene is die hem chanteert en wil een val zetten. Hij noteert het nummer van een biljet van 1000 dinar voor de chanteur en hij ziet later dat die in het bezit is van Schmitz. Hij slaat hem neer. (Maar Schmitz heeft het biljet ontvangen van Andrej voor het maken van afdrukken). Andrej vindt hem en moet nu iets verzinnen. Josip verdenkt nl. Schmitz van de afpersing. Hij moet dus nog een keer een brief sturen naar Josip om die verdenking weer weg te nemen. Intussen komt de oorlog weer dichterbij.

Deel 4
Josip beseft dat hij de verkeerde man heeft beschuldigd, want hij heeft weer een brief gekregen. Andrej bezoekt Schmitz, maar die blijkt wat avances in zijn richting te hebben. Schmitz vermoedt dat Andrej wat met de chantage te maken heeft. De racistische Schmitz kondigt aan dat ze de Servische groentehandelaar het dorp uit zullen pesten. Hij wil dat Andrej meedoet, maar die zegt dat hij gaat nachtvissen met Josip. Tijdens het nachtvissen vertelt Andrej aan Josip dat hij wordt gechanteerd en Josip vertelt verder over zijn geliefde. Hij vertelt ook dat zijn aanvankelijke keuze niet op zijn huidige vrouw was gevallen maar op diens zusje. Ze vangen niets maar zien wel weer pelikanen. Na de vistocht komt Josip langs de winkel van de groenteboer. Die is vernield. Hij komt op voor de Serviër maar dat valt niet goed en hij raakt zijn baan als treinconducteur kwijt. Ook het geld dat hij daarbij ontvangt, vervalt. Andrej biedt hem geld aan om te lenen. (N.B. de man die hij afperst!). Maar ook Andrej raakt zijn baan als postbode kwijt. Nu biedt Josip weer aan hem geld te geven.

Maar het wordt nog meer bizar als Andrej wordt gevraagd de kabelspoorbaan te gaan bedienen; hij stemt toe en Josip vindt dat eer een vorm van verraad aan de vriendschap. Hij laat de hond Laika achter bij het huis van Andrej. Die wil zijn excuses gaan aanbieden, maar Josip is niet thuis. Andrej ziet op diens kamer de envelop van een toeriste die hij ooit had open gestoomd. Hij ziet nu in dat hij jarenlang door Josip is afgeperst. Maar de oorlog komt nu heel dichtbij en als Andrej schietoefeningen moet doen, komen er bombardementen. Hij moet snel naar de kabelspoorbaan om mensen te helpen vluchten. Tot zijn verbazing ziet hij ook Josip komen helpen. Maar door een explosie raakt Andrej zwaargewond(hij bloedt uit zijn borst!) en Josip probeert hem nog te helpen. De situatie lijkt reddeloos. Josip wil biechten bij Andrej en hij vertelt van de afpersing. Josip vraagt of Andrej hem wil vergeven en hij doet dat.

Deel 5 (heeft de functie van een epiloog)
JosipTudjman is met zijn vrouw Jana op vakantie in Duitsland. Jij bezoekt op.a. de kabelspoortrein van Wiesbaden. Jana en hij zijn al vijftien jaar samen. We zitten al in de 21 eeuw: er wordt betaald met euro's. Jana is nu 64 en Josip al veel ouder maar gezond. Hij vraagt zich op een dag af waarom hij altijd voor anderen heeft gezorgd en niemand eigenlijk voor hem. Dan komt er een flashback van februari 1945 bij hem binnen.

In de oorlog hadden ze met een kleine groep tegenover een Duitse overmacht gestaan. Josip voelde zijn krachten afnemen en wilde achtergelaten worden. Maar zijn (latere) zwager Mario en de commandant hadden hem toch meegenomen. Hij had difterie gehad en met achtergelaten antibiotica van de Duitsers had hij het gered. Later was hij blij geweest dat ze hem niet hadden achtergelaten. Hij had ook nog een visioen gehad van een klein vijf-jarig sproetig meisje uit Oostenrijk op wie hij verliefd was geworden.

Hij en Jana gaan daarna naar het casino van Wiesbaden. Hij heeft weinig gokervaring maar hij wint door grote risico's te nemen een grote som geld bij roulette. Hij besluit alles wat hij gewonnen heeft nog 1 keer in te zetten op rood. Terwijl het balletje draait, denkt hij dat hij alles in een stichting zal storten met de naam van Andrej, wat voor hem een oorlogsheld is geworden. Maar hij sterft aan een hartaanval.

Niet lang daarna verschijnt er een huwelijksadvertentie van een zeer rijke vrouw in een dagblad van Zagreb.
Bron: https://www.scholieren.com/verslag/zekerwetengoed/de-pelikaan-martin-michael-driessen

Schrijver
Martin Michael Driessen is opera- en toneelregisseur, vertaler en schrijver. Hij bracht zijn eerste boek uit in 1999 en bracht in 2012 zijn 2de boek uit en blijf toen bijna jaarlijks boeken uitbrengen. Zijn boeken worden erg gewaardeerd en goed beoordeeld door meerdere leesliefhebbers.
Bronnen: https://nl.wikipedia.org/wiki/Martin_Michael_Driessen & https://www.vanoorschot.nl/schrijvers/martin-michael-driessen/

Mijn Mening
Ik vond het boek niet erg vervelend om te lezen. Het had leuke komische eigenschappen, maar ik had meer verwacht van de minder komische stukken in het verhaal en daardoor kwamen er stukken in het boek die ik liever had overgeslagen. Uiteindelijk vind ik toch dat het boek leuk is om te lezen als je nog iets zoekt.