## Onderzoek naar statischheid

In dit onderzoek gaan jullie op zoek naar de relatie tussen de tijd dat het duurt voor een ballon los komt van het plafond of de muur en een eigen gekozen variabele. Een variabele is een 'iets' dat kan veranderen en dus niet constant is. Weten welke variabele wat is in een onderzoek, is van groot belang.

# Variabelen bij een onderzoek

Een wetenschappelijk onderzoek bestaat altijd uit verschillende experimenten. Bij elk experiment wordt er 'iets' aan de opstelling veranderd en vervolgens wordt het effect op deze verandering gemeten. Het 'iets' in de opstelling is dus niet constant, maar kan veranderd worden - maar het gene wat gemeten wordt is dat ook! Beide zijn dus variabel. Maar de ene hebben de wetenschappers in de hand, en de andere moet juist worden bepaald in het experiment:

- De onafhankelijke variabele: Dit is de variabele die de onderzoeker in de hand heeft. Hij of zij bepaald de massa van een object aan een veer, of het materiaal van het wegdek. In de regel wordt de waarde (want hij moet natuurlijk wel objectief bepaald kunnen worden) op de x-as van een grafiek (indien van toepassing gezet).
- De afhankelijke variabele: Dit is de variabele die niet van te voren vast staat, maar juist gemeten moet worden door de onderzoeker. Deze waarde wordt, indien van toepassing, eigenlijk altijd op de y-as van een grafiek gezet.

In één set van experimenten mag er maar één onafhankelijke variabele per meting worden veranderd. Je kunt bij het uitrekken van een veer bijvoorbeeld moeilijk zowel de veer én de massa van het gewichtje tegelijk veranderen. Je weet dan nooit waarom de afhankelijke variabele veranderd is.

Soms wordt er in een onderzoek best gekeken naar meer dan één onafhankelijke variabele - maar dan wel in twee keer. Eerst een set experimenten met variabele A en dan pas een variabele B. Het opstellen van een gezamelijke onderzoeksvraag is dan taaltechnisch vaak wel lastig.

# Het onderzoek

Jullie zullen in je groepje dus zelf een onafhankelijke variabele moeten kiezen. De afhankelijke is gegeven: De tijd die het duurt voordat de ballon weer loskomt van het plafond. Eventueel zou je ook de muur kunnen doen - maar bedenk dat dit een afhankelijke variabele is. Dus eentje kiezen, en daar aan vast houden!

# De onderdelen in de inleiding

In jullie document moeten in elk geval de volgende onderdelen terug te vinden zijn. Soms als kopje maar misschien ook gewoon als belangrijke term in een stukje uitleg. De onderdelen staat hier in een willekeurige volgorde en misschien missen er ook wel kopjes. Houdt rekening met hoe een goede inleiding geschreven moet worden. Het trechter-model: Breed en algemeen beginnen en je lezer meenemen naar steeds smallere/kleinere onderwerpen.

- Statische elektriciteit
- Uitleg (on)afhankelijke variabele
- Potentiaalverschil
- Elektrostatica
- Toelichting keuze van onafhankelijke variabele
- Doel van het onderzoek (niet de onderzoeksvraag, maar het doel)
- Atoombouw