## 2.2 - de Middeleeuwse stad Utrecht

1. Lees de bovenstaande bron en kijk ook het volgende filmpje:

a) Waarom werd Utrecht in 1122 officieel een stad?
b) Welke drie dingen mochten de inwoners van Utrecht dankzij het stadsrecht zelf regelen?
c) Wat is het grootste verschil tussen een stad en een dorp?

2. Waarom was er een muur rond een stad nodig?

3. Waarom wilden inwoners van een stad graag stadsrechten hebben?

4. Waarom moesten ze die aan een heer vragen?

5. Lees de onderstaande tekst

In 1200 woonden er in Utrecht ongeveer 3000 mensen. Dat vinden wij nu een klein dorp. Maar toen was het de grootste stad van de noordelijke Nederlanden. De meeste huizen waren van hout. De huizen stonden er dicht op elkaar. Er zijn meerdere grote branden geweest. Zo’n brand verwoestte met gemak de halve stad. In Utrecht waren er al snel stenen huizen omdat er rijke koopmannen woonden.

Het leven in de stad werd steeds drukker. In 1300 wonen er al 6500 mensen binnen de stadswallen. De aarden wallen werden in de dertiende en veertiende eeuw vervangen door een stenen stadsmuur. De Utrechters gingen steeds meer als stadsbewoners of burgers leven. Ze hadden beroepen die niet meer direct met het plattelandsleven te maken hadden. Koopman bijvoorbeeld, of bakker of kleermaker. Er waren ook timmermannen en metselaars. Zij waren belangrijk voor de bouw van de grote Domkerk. De Utrechters waren trots op hun stad. Ze wilden de grootste en hoogste kerk bouwen die er in de noordelijke Nederlanden was. De 112 meter hoge Domtoren was al van heel ver te zien. Rond 1500 woonden er zo’n 20.000 burgers.
a) Hoeveel mensen had Utrecht in 1200, 1300 en 1500?
b) Je ziet dat Utrecht tussen 1200 en 1300 snel groter werd. Hoe komt dat denk je?
c) Hoeveel inwoners zijn er in de stad Utrecht tussen 1200 en 1300 bijgekomen?
d) Hoeveel keer groter is dit ongeveer? 2, 3 of 4 keer?
e) Hoeveel procent is dat?
f) Maak een schatting hoeveel inwoners Utrecht rond 1400 had.

De samenleving in de middeleeuwen was opgedeeld in drie groepen, ook wel standen genoemd. Bekijk de afbeelding.

6. Welke drie groepen/standen zie je?

Lees de onderstaande bron.

7)

a) Wanneer zijn de werfkelders ontstaan?
b) Waar werden ze voor gebruikt?
c) Waarom denk je dat ze de werfkelders onder de openbare weg lieten bouwen?
d) Waar worden ze nu voor gebruikt?

8). Bekijk de bovenstaande bron (hij staat ook op papier)
a) Omlijn de plek waar het vroegere fort gestaan zou hebben met een rood lijntje.
b) Kleur de Oude Gracht blauw
c) Omlijn de kerken die je kan vinden met groen.