## De Aanslag - Harry Mulisch Niveau 4

Opdracht van Lezen voor de Lijst

Opdracht niveau 3 perspectief van Lezen voor de Lijst

A
Anton maakt op zijn achtste iets afschuwelijks mee: hij verliest zijn ouders en broer en is dan, zo zou je kunnen zeggen, alleen op de wereld. Is De aanslag daarmee ook een droevige roman? Heb je tijdens het lezen een traantje moeten wegpinken of een zakdoek nodig gehad? Kies uit: ja, regelmatig / een enkele keer / nee, nooit.

Heb niet erom gehuild, maar vond het wel erg droevig en had medelijden.
B
Mensen reageren allemaal verschillend wanneer ze een verschrikkelijke gebeurtenis hebben meegemaakt. Toch hebben onderzoekers wel een aantal gedragingen gevonden die je vaak terugziet bij mensen die een trauma moeten verwerken en/of rouwen. Hieronder zie je de meest voorkomende (zie ook bron 1):

Herbeleven

- steeds weer aan de gebeurtenis denken
- naspelen wat er is gebeurd
- nachtmerries hebben
- heftig reageren op dingen die aan de gebeurtenis doen denken (emotioneel of lichamelijk)
  Vermijden

- er niet over willen praten
- plaatsen, dingen of mensen die doen denken aan de gebeurtenis vermijden
- ontkennen dat het is gebeurd
- zich terugtrekken/afzonderen
- plezier in hobby's en interesses verliezen
- negatieve gedachten over de toekomst hebben
  Verhoogde prikkelbaarheid

- moeite hebben met concentreren
- moeilijk inslapen/doorslapen
- snel boos zijn op anderen
- snel schrikken (bijvoorbeeld van harde geluiden)
- heel waakzaam zijn
  Overige reacties

- schuldgevoelens hebben
- last hebben van buikpijn/hoofdpijn
- regressief gedrag (bijvoorbeeld weer in bed plassen of duimzuigen, zich aan ouders vastklampen)
- roekeloos zijn (bijvoorbeeld zonder te kijken de straat oversteken)

Welke van deze gedragingen zie je ook bij Anton terug? Vul hiervoor de tabel in:

Gedragingen | Volgens mij heeft Anton daar wel/geen last van | Want ...
--- | --- | ---
Herbeleven | Wel | Anton speelt zeker de gebeurtenis opnieuw. Heeft later in het verhaal last van nachtmerries en krijgt paniekaanvallen.
Vermijden | Wel | Anton heeft zijn eigen huis een lange tijd vermeden. Hij heeft hem laatst bezocht toen hij naar zijn vriends verjaardag in Haarlem ging, omdat hij het toch niet kon laten op de plek waar het opnieuw gebeurde te zien.
Verhoogde prikkelbaarheid | Niet | Anton is nooit echt in het verhaal boos geweest ook al na al het gebeuren is hij er heel soepel in geweest met zijn verhaal.
Overige reacties | Niet | Anton gaat goed met zijn verleden om, heeft geen last gehad van pijn behalve aan zijn kies, maar dit heeft niks te maken met vroeger.

C
In de laatste episode krijgt Anton in zijn Italiaanse huisje een angstaanval. (Vanaf: 'Omdat de slager in het dorp…'). Bij welk van de gedraging(en) in het schema past dit hoofdstuk het best? Licht je antwoord toe.
Overige reacties, want doen hij een angstaanval kreeg ging hij eerst naar buiten en keek zonder enige besef rond in plaatst van om hulp roepen.

D
Aan het slot van de roman, als Anton de hele toedracht weet, bevindt hij zich in een mensenzee. Passen de gevoelens die hij dan heeft bij de gedragingen die bij opdracht B staan beschreven? Licht je antwoord toe.
Ja, want in die demonstratie ontmoete hij zijn oude buurmeisje. Zij vertelde haar kant van het verhaal wat echt gebeurd was en op dat moet herbeleeft hij zeker het verhaal opnieuw. Wanneer haar buurmeisje door wilt vertellen vermijd Anton haar en gaat weg.

E
Stel je voor: Mulisch had de scenes uit opdracht C en D vanuit het ik-perspectief van Anton geschreven. Met welke uitspraken ben je het dan eens en met welke niet? Licht je antwoord steeds toe.
Optie 1: De aanslag zou een emotioneler boek zijn.

Eens, want dan kan je nog beter begrijpen hoe een kind zich voelt als zijn ouders en broer weg is. Dan zou het verhaal minder oppervlakkig zijn.

Optie 2: De aanslag zou dan een beter boek zijn.

Eens, want ik vind emotionelere boeken veel fijner en mooier en als het in een ik-perspectief zou geschreven zijn dan zou het verhaal emotioneler zijn en beter voor mij zijn om te lezen.

Optie 3: De aanslag zou dan een geschikter boek zijn voor mensen die zelf een trauma te verwerken hebben.

Oneens, denk niet dat het perse geschikter zou zijn, want ook al is het niet in het ik-perspectief geschreven kan je je best goed inleven en weten hoe je een trauma zou moeten verwerken als Anton.

Optie 4: De aanslag zou een boek zijn waar je dieper over moet nadenken dan nu het geval is.

Oneens, het verhaal is zeer diep en denk dat het niet uit zou maken.
F
Waarom zou Mulisch voor De aanslag nu juist gekozen hebben voor een auctoriale verteller? Baseer je antwoord op wat je bij alle voorgaande opdrachten hebt geantwoord.

Ik kan het niet met zekerheid zeggen, maar denk dat als je een auctoriale verteller gebruikt dat mensen die normaal gesproken ik-perspectief niet fijn vinden ook dit boek kunnen lezen en zich inleven.

Waarom heb ik voor deze opdracht gekozen?

Met dit opdracht heb ik een mini samenvatting over de hoofdpersoon en het verhaal.