## Licht verstandelijke beperking(LVB)

Leerlingen die op het praktijkonderwijs zitten zijn leerlingen met een licht verstandelijke beperking (LVB). Wat dit betekent zal ik verder toelichten in de onderstaande tekst.

Er zijn verschillende definities voor een licht verstandelijke beperking. Wat in ieder geval belangrijk is zijn de volgende twee aspecten; het intellectueel functioneren(denkvermogen) en het adaptief functioneren (aanpassingsvermogen). Het adapatief functioneren heeft te maken met het dagelijks functioneren en het reageren op de omgeving.

Het intellectueel vermogen was vaak bepalend, momenteel is een verschuiving ingezet en wordt het adaptief functioneren steeds belangrijker. Dit neemt niet weg dat voor indicaties en zorgtoewijzingen het intelligentieniveau nog steeds doorslaggevend is. Er wordt verwacht dat het adaptief functioneren de komende jaren meer op de voorgrond komt te staan.

Definitie volgens DSM-V

DSM-V is het wereldwijd gehanteerde classificatiesysteem voor psychiatrische aandoeningen. V staat voor de vijfde editie die is uitgebracht in 2013.

De DSM-V spreekt van 'intellectual disability'. Dit houdt in dat de geestelijke vermogens zo zwak zijn dat dit het functioneren in het dagelijks leven bepaalt. De cognitieve, sociale en praktische ontwikkeling blijft achter en daardoor is het vermogen om zich aan te passen verminderd. Criteria zijn:

- verstandelijk duidelijk onder het gemiddelde functioneren: een IQ van 50-55 tot ongeveer 70 bij een individueel toegepaste IQ-test;
- gelijktijdig aanwezige tekorten in of beperkingen van het huidige aanpassingsgedrag (dat wil zeggen of betrokkene er in slaagt te voldoen aan de standaarden die bij zijn of haar leeftijd verwacht kunnen worden binnen zijn of haar culturele achtergrond) op ten minste twee van de volgende terreinen: communicatie, zelfverzorging, zelfstandig kunnen wonen, sociale en relationele vaardigheden, gebruikmaken van gemeenschapsvoorzieningen, zelfstandig beslissingen nemen, functionele intellectuele vaardigheden, werk, ontspanning, gezondheid en veiligheid;
- begin van de beperking ligt voor het achttiende jaar.

Praktijkdefinitie

De praktijkdefinitie komt uit 'De Kleine Gids: Mensen met een lichte verstandelijke beperking' (2011):

in 2004 kondigde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) een maatregel aan waarbij de bovengrens van het IQ voor jongeren met LVB op 75 werd gesteld. In de praktijk zou dit betekeken dat jongeren met een IQ van boven de 75 de toegang tot gespecialiseerde zorg werd ontnomen. In de praktijk blijkt dat jongeren met een IQ tussen de 75 en 80 vaak gespecialiseerde LVB-zorg behoeven. Daarnaast zorgt een beperkt sociaal aanpassingsvermogen ook voor LVB-problematiek. De overheid heeft gelukkig destijds de maatregel ingetrokken en is in samen werking met deskundigen uit de LVB-zorg gekomen tot de volgende praktijkdefinitie:

- IQ-score tussen de 50 en 85; en
- beperkt sociaal aanpassingsvermogen. Het gaat om tekorten of beperkingen in het aanpassingsgedrag van een persoon, zoals verwacht mag worden op zijn leeftijd en bij zijn cultuur, op ten minste twee van de volgende gebieden: communicatie, zelfverzorging, zelfstandig kunnen wonen, sociale en relationele vaardigheden, gebruikmaken van gemeenschapsvoorzieningen, zelfstandig beslissingen nemen, functionele intellectuele vaardigheden, werk, ontspanning, gezondheid en veiligheid; en
- bijkomende problematiek, zoals leerproblemen, een psychiatrische stoornis, lichamelijke problemen, problemen in het gezin en sociale omstandigheden.

Bronnen:

Beer, Y. de (2011). 'De Kleine Gids Mensen met een licht verstandelijke beperking 2011'. Alphen aan de Rijn: Kluwer.

Website DSM V

Informatiefilm LVB https://youtu.be/btYi2wNSmKE