## Vraag 3

#### Welke rol speelden de koloniën in sociaal-economische ontwikkelingen in Groot- Brittannië (1750-1900)?

- 18e eeuw ontstaan behoefte aan meer kleding en voedsel door bevolkingsgroei.
- De bevolking kon groeien dankzij minder oorlogen, ziektebestrijding en verbeteringen in de landbouw.
- Landbouw steeds meer gemechaniseerd, overschot aan arbeidskrachten.
- Stoomkracht maakt fabrieken mogelijk, arbeidskrachten vinden werk in de stad.
- Mechanisering van landbouw en industrie alleen mogelijk door grote investeringen in machines, fabrieken, spoorwegen, kanalen. Het geld hiervoor is voor een groot deel verdiend in India.
- Industriële kapitalisten in de steden worden voor de economie belangrijker dan landbouwelite op het platteland.
- 1832 Reform Bill: kiessysteem geeft meer kiezers invloed en meer in de steden.
- Liberale industriekapitalisten krijgen invloed op de politiek: streven naar vrijhandel, vrijheid voor ondernemers, minder overheidsinvloed, lage belastingen, geen importbeperkingen.
- Britse regering gaat andere landen dwingen toegang te geven tot markten. Bijv.: Opiumoorlogen met China.
- Sociale kwestie moederland: uitbuiting en slechte werk- en leefomstandigheden fabrieksarbeiders.
- 1833 eerste sociale wetten, verbod op kinderarbeid langer dan 10 uur.
- Robert Owen, pionier van het socialisme: fabriekseigenaar die goed voor zijn arbeiders wil zorgen.
- Londen als financieel centrum nog belangrijker door uitbreiding Empire en vrijhandel.
- 1851 Wereldtentoonstelling in Londen: Crystal Palace symbool van moderniteit en welvaart, veel uitvindingen en koloniale producten.
- Na 1870: andere industrielanden in opkomst (VS, Duitsland).
- Britse wereldrijk rond 1900 op hoogtepunt: kwart wereldbevolking onder Brits bestuur, veel winst voor bedrijven in moederland en koloniën.