## Vraag 3

Wat verklaart de hereniging van beide Duitslanden en hun succesvolle integratie in Europa (1961-1991)?

- Na 1960 verbetering relaties oost-west, Ostpolitik (Brandt) gericht op overleg.
- 1972: BRD en DDR erkennen elkaar. BRD wil hereniging, DDR niet.
- BRD doet actief mee aan Europese integratie.
- Rond 1985: Gorbatsjov zet nieuwe koers in in Sovjet-Unie: glasnost en perestrojka.
- Einde van Breznjew-doctrine: satellietstaten krijgen minder steun en meer vrijheid.
- DDR houdt vast aan streng communisme maar burgers willen meer vrijheid zoals in andere Oostbloklanden.
- 1989: Nieuwe vluchtelingenstroom DDR-BRD via o.a. Hongarije dat grenzen opent.
- Protestbeweging in DDR voor meer vrijheid.
- 9 november 1989: Berlijnse Muur valt.
- 1990: Duitsland herenigd door snelle actie Kohl (BRD) en steun van het westen.
- 1991: Sovjet-Unie valt uiteen, einde Koude Oorlog.
- Duitsland krijgt steun voor hereniging in ruil voor financiële steun en integratie in Europese Unie (euro).
  Duitsland steunt vorming nieuwe staten in Oost-Europa,.
- Eenwording Duitsland moeizaam door tegenstellingen en financiële last.
- Duitsland krijgt leidende rol binnen de EU door economische kracht.
- Nieuwe problemen: vluchtelingenopvang en weerstand tegen EU.