## Begrippenlijst

Einde West-Romeinse Rijk Het West-Romeinse rijk eindigde in 476 n.Chr. Germaanse en Keltische stammen kregen de macht en richtten eigen koninkrijken op in het gebied. | Middeleeuwen Tijdperiode van 500 tot 1500 n.Chr. De middeleeuwen worden ook wel 'de donkere eeuwen' genoemd.
Horigen en boeren Op een landgoed leefden en werkten horigen en boeren. Zij moesten verplicht diensten leveren aan hun heer. Ze moesten een deel van hun oogst aan hem af te staan. In ruil daarvoor kregen ze van de heer bescherming. Horigen moesten toestemming vragen om van het land af te mogen. Boeren waren vrij. Horigen hadden zelf geen lapje grond. Boeren pachtten (huurden) een stukje grond van hun heer. | Hofstelsel In de middeleeuwen waren er grote landgoederen die werden beheerd volgens het hofstelsel. De vorst of koning gaf een stuk land als 'leen' aan een leenheer. In ruil moest de leenheer de koning beschermen. Een leenheer liet op zijn land horigen en boeren werken. Zij beschermden de leenheer en betaalden een deel van hun oogst als belasting.
Vroonland Op het vroonland stond het kasteel of landgoed. Vanaf het vroonland bestuurde de leenman het domein of landgoed. Het vroonland bestond uit bouwland, weideland en onontgonnen gebieden. | Hoeveland Het hoeveland bestond uit landbouwgrond. Op het hoeveland woonden en werkten de horigen en boeren.