# Antwoorden Afsluiting

Stap 4: De lift

1. Hoe noem je deze twee processen?
   Transcriptie en translatie
2. Deze klokeiwitten gaan terug naar de kern en voorkomen daar dat hun eigen klokgen nog verder wordt afgelezen.
   Hoe zou dat kunnen gaan?
   Door te binden aan de promotor (de aan/uit-schakelaar) van hun klokgen of door de eiwitten af te remmen die bij dit afleesproces betrokken zijn.
3. Hoe noem je deze vorm van regeling?
   Negatieve terugkoppeling
4. Soms bindt een klokeiwit aan de promotor van een ander gen. Daardoor wordt het gen aangezet en is het af te lezen. Hoe noem je deze vorm van terugkoppeling?
   Positieve terugkoppeling
5. In de loop van de tijd worden de klokeiwitten en het aanwezige klok-RNA weer afgebroken....
   Afhankelijk van de functie van dat eiwit (stimulerend en remmend) duurt een bepaald proces langer of korter. De biologische klok van dat proces verschuift dut iets.
6. Via welke twee groepen stoffen kan de hypothalamus de cellen in het lichaam beïnvloeden?
   Neurotransmitters en hormonen
7. Welke deel van het zenuwstelsel wordt geactiveerd door melatonine?
   Parasympatisch zenuwstelsel
8. Wanneer door je (evt. gesloten) ogen licht binnenkomt, stoppen de seintjes van de SCN aan de pijnappelklier, en daarmee de aanmaak van melatonine....
   Die wordt gestimuleerd
9. Veel mensen kijken tot laat tv of zitten achter een laptop, tablet of smartphone. Het licht van deze apparaten bevat veel blauwtinten, wat door de SCN wordt opgevat als daglicht. Wat is daarvan het gevolg?
   Er wordt geen melatonine aangemaakt en we blijven actief
10. Welk advies zou je op grond hiervan doen aan mensen die slecht inslapen?
    Geen fel en blauwlicht bronnen ’s avond gebruiken, maar liever minder en geel licht.
11. Avondmensen blijken een biologische klok te hebben die net iets langer is dan 24 uur. Wat is daarvan hert gevolg?
    Ze lopen uit de pas met de 24 uur maatschappij: ze gaan te laat slapen en komen niet makkelijk uit hun bed.
12. Wat raad je mensen aan die moeite hebben met de overgang van zomertijd naar wintertijd?
    Zorgen voor veel licht ’s morgens vroeg.
13. Veel medische meetwaarden variëren ook met een ritme van circa 24 uur Een ander moment van toedienen van chemotherapie zou kunnen leiden tot een effectievere behandeling. Hoe zou je dit effect kunnen verklaren?
    Chemotherapie heeft invloed op celdeling en celdeling is niet op elk moment van de dag even sterk.
14. Het chronotype (ochtendmens of avondmens) varieert met de leeftijd Welke aanbeveling kun je uit de figuur afleiden voor het onderwijs?
    Bovenbouw middelbare school en universiteiten zouden later moeten starten.
15. Stel jij en je partner zijn beiden 20 jaar oud. Welk probleem zou je volgens de grafiek kunnen hebben, wat betreft chronotype?
    De man is meer een avondmens dan de vrouw.
16. Welk risico zou het werken in ploegendiensten kunnen hebben?
    Meer kans op ongelukken, als mensen ingezet worden op momenten waarop ze minder alert zijn.