## Stap 3. Ruimte voor de rivier

Nieuw plan om rivieroverstromingen af te wenden
In de winter van 1995 viel in het stroomgebied van Maas en Rijn buitengewoon veel regen. Er ontstond een gigantische piekafvoer, waardoor het waterpijl in de rivieren sterk steeg. Langs de Maas liepen stukken land onder water en dijken langs de Waal dreigden te breken. Wanneer dit zou zijn gebeurd, zou een groot deel van het rivierengebied onder water zijn gelopen. Daarom werd op 31 januari 1995 uit voorzorg een kwart miljoen mensen uit het rivierengebied geëvacueerd. De dijken hielden stand tegen het water en toen het water in de rivieren weer zakte, konden de bewoners weer naar huis.

Klimaatverandering

Door het versterkte-broeikaseffect is de verwachting dat het klimaat gaat veranderen: er zal vaker veel neerslag in korte tijd vallen. Hierdoor zal er vaker een hogere piekafvoer zijn. Naar aanleiding van de bijna-ramp in 1995 en het veranderende klimaat besloot de Nederlandse overheid dat een herhaling van de dreiging moest worden voorkomen. Er werd een groot plan opgesteld met allerlei maatregelen langs rondom de riveren in Nederland. Het pakket van maatregelen is samengevat in het programma ‘Ruimte voor de rivier’. In de video hieronder worden maatregelen genoemd die horen bij dit programma.

Bekijk onderstaande video van 3:00 tot 5:15 (tot "noodoverloop". Hierin worden maatregelen besproken en schematisch weergegeven.

Ingrepen ruimte voor de rivier https://youtu.be/X2gjnJNhEHc

Ruimte voor de Rivier

De maatregelen die worden toegepast in het rivierengebied zijn onderdeel van het plan "Ruimte voor de Rivier". Dit plan wordt uitgevoerd door Rijkswaterstaat. Rijkswaterstaat heeft onder meer als taak Nederland te beschermen tegen overstromingen. Rijkswaterstaat werkt in het programma samen met waterschappen, provincies en gemeenten, bedrijven en burgers.
De waterschappen zijn regionale besturen die de waterhuishouding in hun gebied beheren. Of anders gezegd: zij bepalen hoeveel water er via rivieren, beken, kanalen en sloten wordt aangevoerd en afgevoerd in hun gebied en regelen de hoeveelheid grondwater in hun gebied.

Ingrepen rivierengebied: een overzicht

In de animatie in onderstaande link krijg je inzicht in de ingrepen in het rivierengebied en hoe deze eruit zien. Doe het volgende:

- klik op "legenda" zodat je alle onderdelen

- verhoog het water tot de winterdijk (door het + teken naast de waterdruppel)

- als je met je muis beweegt over de ingrepen krijg je een toelichting over de ingreep;

- klik op het logo van het huisje onder "binnendijks" en kijk welke ingrepen mogelijk blijven;

- beantwoord onderstaande vragen behorend bij deze opdracht.

De link: (mogelijk moet je deze openen in internet explorer om deze te laten werken)

http://www.marcovanburen.nl/RWS/rivieren_flash6.swf

Retentie

Met retentie wordt bedoeld dat neerslag tijdelijk wordt opgeslagen. Het water dat als neerslag valt stroomt niet meteen naar de rivier. Hierdoor voorkom je dat het water in korte tijd de rivier bereikt, waardoor het waterpeil in de rivier te sterk stijgt en er gevaar dreigt voor overstromingen. Het water wordt bijvoorbeeld vastgehouden in zogenaamde retentiebekkens. Dit wordt op veel plaatsen rond de rivier toegepast, zie ook de kaart hierboven.

Kijk voor een uitleg naar het filmpje “De rivier stroomt over”. Start het filmpje op 1:25 en kijk tot het einde.

Video: Voorkomen dat de rivier overstroomt

Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld

Maak de vragen in de toets hieronder over de maatregelen