## Samenvatting

### Schatten

Bij berekeningen is het vaak handig om van tevoren de uitkomst te schatten. Dit doe je door lastige getallen te vervangen door getallen waarmee je gemakkelijk kunt rekenen.

Voorbeelden is ongeveer is ongeveer is ongeveer is ongeveer

### Procenten

Procent betekent 'per honderd'.
is eenhonderdste deel, dus één per honderd.

Voorbeeld Stel je wilt weten hoeveel van is. Dat kan je in twee stappen berekenen: van is , is keer zoveel, dus Het kan ook handiger in één stap door met een factor te vermenigvuldigen: betekent keer éénhonderdste, dus betekent eigenlijk , Je berekent dan in één keer

### Het metrieke stelsel

Lengtematen
km hm dam m dm cm mm

Oppervlaktematen
De oppervlakte van een vierkant van cm bij cm is cm (één vierkante centimeter).

Voorbeeld m cm. Immers: m m bij m cm bij cm cm Dus m cm. Soms kom je de oppervlaktematen ha en are tegen. Er geldt: ha are dam.

Inhoudsmaten
De inhoud van een kubus van cm bij cm bij cm is cm (één kubieke centimeter).

Voorbeeld km m. Immers: km km bij km bij km m bij m bij m m Dus km m.

### Verhoudingen

Ad fietst kilometer per uur. Hoeveel kilometer Ad aflegt, hangt af van het aantal minuten dat hij fietst.

In de tabel zie je dat het onderste getal steeds keer zo groot is als het getal erboven. De verhouding tussen het aantal afgelegde kilometers en het aantal minuten dat Ad fietst, is telkens . Je spreekt dit uit als: één staat tot vier. Een tabel waarin de verhouding tussen het bovenste getal en het getal eronder steeds hetzelfde is, noemen we een verhoudingstabel.

De verhouding blijft gelijk als je in een verhoudingstabel het bovenste getal en het getal eronder met hetzelfde getal vermenigvuldigt of door hetzelfde getal deelt.

aantal kilometers |  |  |  |
aantal minuten |  |  |  |

Uit de tabel blijkt dat .
Je kunt de verhouding vereenvoudigen tot . Dus kilometer per uur is kilometer in minuten. Je kunt de verhouding niet met nog kleinere gehele getallen schrijven.

Je kunt ook een verhouding hebben van meer dan twee getallen, bijvoorbeeld .

### Schaal

Schaal (één op vijftigduizend) betekent dat een afstand in werkelijkheid 50.000 maal zo groot is als de afstand op de kaart.
Dus: cm op de kaart km in werkelijkheid.

Als een werkelijke afstand van km in een kaart cm is, is de schaal van de kaart: . Een verhoudingstabel kan helpen bij het maken van de schaalberekening.
in werkelijk | km | km | km | cm
op de kaart | cm | cm | cm | cm

### Kruisproduct