# Inleidende les

Lesplanformulier

naam student : Rudmer Sennema opleiding : Docent Geschiedenis jaar : 2 | naam school : NHL-Stenden coach : Nienke Otten klas : 2 datum van de les: 06-12-2018
Lesonderwerp: Gouden Eeuw inleiding

Beginsituatie (Leerlingen, jijzelf, omgeving): De leerlingen van Havo 2 hebben al les gehad over de Tachtigjarige Oorlog, maar nog niet specifiek over de Gouden Eeuw. De leerlingen kennen dus al wel de algemene ontwikkelingen die plaatsvonden tijdens de Tachtigjarige Oorlog, maar wat de ontwikkelingen waren die zorgden voor de Gouden Eeuw in Nederland zijn nieuw. Voor de leerlingen zullen sommige onderwerpen bekend voorkomen, mede door voorkennis en door de vorige lessen.

algemene doelstellingen van deze les |
begrippen: Tachtigjarige Oorlog Gouden Eeuw Johan de Witt Raadspensionaris | vaardigheden: Historisch denken Bronnen analyseren

Concrete lesdoelen
doel 1: De leerling kan aan het einde van les de de betekenis van het woord de Gouden Eeuw herkennen. (Onthouden)
doel 2: De leerling kan aan het einde van de les in zijn/haar eigen woorden omschrijven wat de door zijn/haar uitgekozen persoon bereikt heeft, en wat zijn/haar invloed was op de Republiek tijdens de Gouden Eeuw. (Integreren)
doel 3: De leerling kan aan het einde van de les een schilderij analyseren en er een boodschap uit halen. (integreren)

geplande tijd | lesdoel nr. | lesinhoud (lesstof) | leeractiviteit: Wat doet de leerling? | Onderwijs- activiteit: Wat doe ik? | hulpmiddelen
2 minuten. |  | Betekenis geven aan de leerstof Ik vertel de leerlingen wat het belang is van de lesstof. De Nederlandse kunst, wetenschap & handel toen vormen het ideaalbeeld van Nederland. Renaissance keek terug op de Romeinen, wij nu op de Gouden Eeuw. | De leerling luistert. | Ik vertel. | Powerpoint.
2 minuten. | 1. | Lesdoel Ik vertel de leerlingen wat ze aan het einde van de les moeten kunnen. De leerling kan aan het einde van les de de betekenis van Gouden Eeuw herkennen. Omdat deze les de inleiding is van de lessenserie over de Gouden Eeuw zijn hier nog niet veel lesdoelen aan gebonden. Het is vooral de bedoeling om de leerling een beeld te geven en te motiveren. | De leerling luistert. | Ik vertel. | Powerpoint.
10 minuten. |  | Instap www.mentimeter.com Ik heb een mentimeter gemaakt waar de leerlingen in moeten vullen wat ze nog weten van de Tachtigjarige Oorlog. Op deze manier activeer ik de voorkennis en kom ik erachter hoe de klas in de stof staat. Wanneer de mentimeter ingevuld is vraag ik een leerling of hij/zij een korte samenvatting kan vertellen. | De leerling vult de mentimeter in. | Ik start de mentimeter op en rond het af door een 1 minuut leerling de beurt te geven. | www.mentimeter.com Toegang tot internet voor elke leerling.
3 minuten. | 1. | Wat is de Gouden Eeuw? Ik vertel wat de betekenis van de Gouden Eeuw is. Periode waarin de Republiek een bloeiperiode meemaakte op het gebied van handel, wetenschap en kunsten. Het is belangijk om te vermelden dat het nu nog vaag is, maar dat we in de lessenserie in gaan op die drie velden en de politieke situatie. Na de lessenserie zullen ze dus de Gouden Eeuw zich eigen gemaakt hebben en de betekenis kennen. | De leerling luistert. | Ik vertel wat de betekenis van de Gouden Eeuw is. | Powerpoint.
15 minuten. | 3. | De Bedreigde Zwaan De klas vormt zelf groepjes van 3. In die groepjes moeten zij individueel het schilderij doornemen aan de hand van de vragen: Wat zie je op deze afbeelding? (Translatie) Wat gebeurt er op deze afbeelding? (Translatie) Wat staat er geschreven? (Translatie) Wie/wat stelt jouw afbeelding voor denk je? (Koppel de tekst aan jouw afbeelding) (Interpretatie) Dit schilderij is gemaakt in 1650, hoe kun je dit in de tijd plaatsen? (Interpretatie) Wat denken jullie dat dit schilderij voorstelt? (Interpretatie) Het schilderij is geschilderd in 1650. De Zwaan stelt Raadspensionaris Johan de Wit voor die het ei, Holland, beschermt tegen de hond in het water, Engeland. Wat: Je onderzoekt jouw deel van het schilderij aan de hand van de vragen, daarna overleg je met je groepje wat zij zien en wat het hele schilderij zou betekenen. Hoe: Individueel, daarna in je groepje. Hulp: Je kunt de docent vragen om hulp Tijd: 10 minuten Uitkomst: Je hebt nu voor jezelf de betekenis van jouw deel, bespreek elkaars deel met het hele groepje en kom tot één betekenis. Klaar: Kijk op het inernet of je nog een schilderij met een betekenis kunt vinden. | De leerling luistert naar de uitleg. Vervolgens vormen de leerlingen groepjes van 3, maar elke leerling in het groepje gaat eerst individueel aan de slag met de vragen bij één van de delen. Daarna overleggen ze samen. | Ik leg de opdracht uit. Aan het eind van de opdracht vraag ik aan een paar groepjes wat hun interpretatie is van het schilderij. | Powerpoint.
20 minuten. | 2. | Belangrijke persoon onderzoeken. Wat? Je kiest één van de personen: Hugo de Groot, Rembrandt van Rijn, Fransiscus Gomarus, Christiaan Huygens, Benedictus Spinoza, Adriaen Koerbagh, Pieter Corneliszoon Hooft, Constantijn Huygens, VOC, Universiteit van Franeker, of als je zelf een weet mag dat ook. Je gaat op internet informatie opzoeken en opschrijven in niet meer dan 10 zinnen over die persoon aan de hand van deze vragen: Wanneer leefde hij/zij? Wat heeft hij/zij bereikt? Hoe had dit invloed op de Republiek in de Gouden Eeuw? Wanneer je daar klaar mee bent bespreek je je bevindingen met je buurman/vrouw. Als je buurman/vrouw nog niet klaar is ga je alvast bezig met de klaar opdracht. Hoe? IndividueelVia internet. Wikipedia mag, maar probeer Historiek of Historisch Nieuwsblad ook. Hulp? Je kunt je buurman/vrouw of je docent vragen om hulp Tijd? 25 minuten Uitkomst? Je hebt informatie over je persoon en je hebt dat uitgewisseld met je buurman/vrouw. Nu ken je alvast twee belangrijke personen uit de Gouden Eeuw. Klaar? Zoek een schilderij op uit de Gouden Eeuw en ontdek of die een boodschap heeft. | De leerling is bezig met de opdracht. | Ik leg de opdracht uit en houdt het leerproces van de leerling in de gaten. Waar nodig help ik. Aan het eind vraag ik of iemand een persoon had waar hij/zij graag wat over wil vertellen, zo niet, dan wijs ik een leerling aan. | Powerpoint. Toegang tot internet voor elke leerling.
2 minuten. |  | Afsluiting, lesdoel 1 controleren. De leerling Kiest uit één van de drie betekenissen en steekt zijn/haar hand op wanneer ik de bijbehorende letter noem. | De leerling maakt een keuze tussen de a, b of c en steekt zijn hand op. | Ik Lees de betekenissen voor met de bijbehorende letter. Vervolgens noem ik de letters. Wanneer ik alle letter opgenoemd heb onthul ik het goede antwoord. | Powerpoint.