# De weatherfax

Ondanks alle moderne mogelijkheden is het nog steeds verplicht om een een mogelijkheid te hebben om weerinformatie te ontvangen.
Dat mag via satelliet als InMarSat-C, V-sat of Starlink, maar als je er op één of andere manier niet toe in staat bent via die mogelijkheden iets binnen te krijgen kan (en mag) dat ook met de weatherfax.
En dat mag ook nog steeds een ouderwets analoog exemplaar zijn die op veel schepen nog steeds te vinden is.

Via walstations ontvangt het via radiofrequenties op de korte- en langegolf weerberichten die geprint worden op hittegevoelig papier.
De stations die het uitzenden en hun frequenties alsook de tijden in UTC waarop ze uitzenden zijn te vinden in de ALRS.
Belangrijk is het instellen van de snelheid van het papier en in combinatie met de stylussnelheid

De stylus (brandertje) moet op het juiste moment inbranden op het papier.
Het papier zal dus met de juiste snelheid door het apparaat moeten gaan en de stylus zal met de juiste snelheid over dat papier moeten gaan.

Papiersnelheid te laag: stylus brand meerdere keren op dezelfde plek in.
Dit noemt men: LPM (Lines Per Minute): Dit is de "scansnelheid". Meestal is dit 120 LPM. Als de LPM op je apparaat niet matcht met het station, wordt je plaatje een onleesbare strepenboel.
Wat ook van belang is is de IOC.
OC (Index of Cooperation): Dit bepaalt de verhouding van het plaatje. Meestal is dit 576 of 288. Als dit fout staat, wordt je weerkaart of heel "langgerekt" of juist "platgedrukt".
Stylussnelheid te hoog en/of papiersnelheid te laag.:brandt constant in.
Hier was zowel de LPM als de IOC niet goed.
Een plaatje waar je niks mee kunt.

En dan zijn we niet blij als er een dergelijk plaatje uit komt.
Gelukkig komen dit soort plaatjes tegenwoordig steeds vaker kant en klaar op je computerscherm en heb je met die instellingen niks meer te maken.
Maar de analoge weatherfax mag nog steeds!
En het grote voordeel van een papiertje is dat je er heel gemakkelijk iets zelf aan toe kunt voegen.
Bijvoorbeeld de positie van het schip.
Hoewel moderne digitale ontvangers de LPM en IOC meestal automatisch herkennen via het startsignaal van het walstation, moet de navigator deze instellingen bij een zwak of gestoord signaal handmatig kunnen controleren en aanpassen om een bruikbare kaart te genereren.
Omdat de station die weatherfaxkaarten uitzenden werken in de korte golf band (HF) is het normale bereik zeker 500 - 1500 mijl.
Maar doordat de ionosfeer 's nachts hoger ligt dan overdag kan het bereik nog vele malen groter zijn.
Verdere factoren die van invloed zijn:

- Zonnevlekactiviteit: Hoe actiever de zon, hoe beter de ionosfeer reflecteert.

- Tijd van de dag: De "skywave" gedraagt zich 's nachts anders dan overdag.

- Het seizoen: In de winter zijn de condities op de lagere banden vaak rustiger en beter.

- Interferentie: Aan boord kunnen elektromotoren, TL-verlichting of slechte aarding van de antenne de ontvangst flink storen, waardoor het effectieve bereik afneemt.

- Lage frequenties (3 - 8 MHz): Werken vaak beter 's nachts en over kortere tot middellange afstanden.

- Hoge frequenties (12 - 20 MHz): Werken overdag beter en over zeer grote afstanden.

### Checklist: Een Analoge Weatherfax Afstellen

Om een leesbare weerkaart uit een klassiek faxapparaat te krijgen, moet de operator de volgende stappen nauwkeurig doorlopen:

1. Raadpleeg de ALRS (Volume 3):

   - Zoek een walstation dat binnen bereik is (bijv. Northwood of Hamburg/Pinneberg).

   - Noteer de frequentie, de uitzendtijden (UTC) en de technische parameters: LPM en IOC.

2. De Ontvanger Afstemmen (De 1.9 kHz regel):

   - Stel de radio in op de juiste frequentie.

   - Let op: Bij gebruik van de stand USB (Upper Side Band) moet je de ontvanger handmatig 1.9 kHz lager afstemmen dan de frequentie die in de ALRS staat. Dit zorgt ervoor dat het audiosignaal precies in het midden van het filter valt.

3. Parameters Instellen op het Faxapparaat:

   - LPM (Lines Per Minute): Meestal 120. Dit bepaalt de scansnelheid van de stylus.

   - IOC (Index of Cooperation): Meestal 576 (standaard) of 288. Dit bepaalt de breedte-hoogteverhouding van de kaart.

4. Hardware Controle:

   - Zit er voldoende hittegevoelig papier in de rol?

   - Is de stylus (het brandertje) schoon? Een vuile stylus zorgt voor vage lijnen of "spookbeelden".

5. Starten en Phasing:

   - Wacht op de starttoon van het station.

   - Gebruik de 'Phasing' knop om de zwarte kantlijn van de kaart naar de rand van het papier te dwingen. Doe je dit niet, dan loopt de zwarte scheidingslijn midden over je weerkaart.

6. Beoordeling van het Resultaat:

   - Beeld te licht? Verhoog de gain (versterking).

   - Beeld loopt schuin? De kloksnelheid van de ontvanger wijkt af (synchronisatiefout).

   - Beeld te smal/breed? De IOC staat verkeerd ingesteld.

Weatherfax instellen