## Begrippen

De Nederlanden Er waren provincies in het tegenwoordige Nederland, België, Luxemburg en Noord-Frankrijk die samen de Nederlanden werden genoemd. | Centralisatiepolitiek Karel V wilde de Nederlanden centraal besturen vanuit Brussel. Dit betekende dat de rijke burgers, die de belangrijkste steden bestuurden, hun macht af moesten staan aan de ambtenaren in Brussel.
Karel V Karel V was de landheer van de provincies die tot de Nederlanden behoorden. Hij was voor een centraal bestuur vanuit Brussel. Daarnaast hield hij net als zijn latere opvolger Filips II vast aan het katholieke geloof, dit in tegenstelling tot veel inwoners van de Nederlanden die zich juist aangetrokken voelden tot het protestantse geloof. | Belasting Een gedwongen betaling. De welgestelde burgers betaalden belasting aan hun landheer en kregen als tegenprestatie allerlei privileges.
Privileges Privileges zijn voorrechten. Een voorbeeld van zo'n privilege is het recht van een stad om een markt te houden. | Reformatie Rond 1500 was het katholieke geloof het belangrijkste geloof in Europa. Wel was er kritiek op de kerk. Toen de kerk weigerde naar de kritiek te luisteren, leidde dat tot een splitsing van de Kerk: een splitsing in een katholieke kerk en een protestantse kerk.
Oorzaken de Opstand Onvrede met de centralisatiepolitiek van de Filips II. Het vasthouden van Filips II aan het katholieke geloof. | Hagenspreken Bijeenkomsten van de protestanten werden ook wel hagenspreken genoemd. Tijdens deze hagenspreken werden protestanten aangemoedigd om de heiligbeelden uit de katholieke kerk te halen.
Beeldenstorm Vanaf 1566 werden katholieke kerkinterieurs op grote schaal verwoest. De Spaanse koning Filips II reageerde hierop door de hertog Alva met een groot leger naar de Nederlanden te sturen. Daarmee was de Opstand begonnen. | Unie van Utrecht In 1579 kozen de zuidelijke provincies de kant van Filips II. De noordelijke provincies en de Vlaamse steden Antwerpen en Gent vormden samen de Unie van Utrecht. Deze noordelijke provincies besloten samen tegen Filips II op te trekken.
Moord Willem van Oranje In 1584 wordt Willem van Oranje, de leider van de Opstand tegen Filips II, vermoord door de Fransman Balthasar Gerards. Zijn zoon zette vervolgens de strijd tegen de Spanjaarden voort. | Republiek der Nederlanden In de periode 1588 - 1598 wist prins Maurits, de zoon van Willem van Oranje, vele militaire successen te behalen op de Spanjaarden. Daarmee werd het grondgebied van de opstandelingen flink uitgebreid. Koning Filips II werd definitief afgezet en de Nederlanden gingen voortaan verder als een Republiek.
Twaalfjarig Bestand In 1609 werd er een wapenstilstand tussen de opstandelingen en de Spanjaarden afgesproken. Deze wapenstilstand duurde tot 1621 en noemen we de Twaalfjarig Bestand. | Einde Opstand In 1648 kwam er een einde aan de Opstand en daarmee werd er definitief vrede gesloten tussen de Spanjaarden en de Republiek der Nederlanden.