# Lesstof boren geometrie

Boren is een verspanende bewerking waarmee je een rond gat in een product maakt. Bij het boren maak je gebruik van een boor en een machine die of de boor of het product laat ronddraaien.
Tijdens het boren is de kop van de boor het snijgereedschap wat spanen weghaalt uit het product. Dit gebeurd met twee snijkanten tegelijk.
Wordt de bewerking uitgevoerd met behulp van een boormachine, dan zorgt het gereedschap zowel voor het ronddraaien van de boor als de voeding.

Gebruik je voor het boren een draaibank dan staat de boor stil en draait het werkstuk rond.

Een boor lijkt, omdat je hem veel gebruikt een eenvoudig snijgereedschap. Maar als je goed naar een boor kijkt is het best nog wel een ingewikkeld ding.

https://www.percin.com.tr/wp-content/uploads/2017/05/drill-chips-200x200.jpg

Waar wordt het boren van gaten voor gebruikt?

1. Om een rond gat in een product te maken.

- om iets doorheen te voeren, zoals kabels
- een bout of schroef door te steken
- als gewichtsbesparing

2. Als voorbewerking waarna er een andere bewerking plaats kan vinden, zoals;

- schroefdraad tappen
- ruimen
- inwendig draaien

3. Om een andere bewerking mogelijk te maken.

- de hoeken boren als je een rechthoekig gat uit een plaat snijdt.

Hier is een instuctiefilmpje over het boren van een gat.

Er zijn verschillende soorten boren, die je gebruikt voor verschillende bewerkingen;

- spiraalboor (met cilindrische- of conische schacht)
- verzinkboor (conische- en vlakverzinkboor)
- plaatboor
- centerboor
- gatenzaag

####
De spiraalboor

De spiraalboor is de meest gebruikte boor voor het boren van gaten. De spiraalboor is gemaakt van snelstaal, ook wel HSS (High Speed Steel) genoemd.

De hoeken van verspanende gereedschappen zijn;

- de spaanhoek, dit is de hoek die de spaan afsnijdt van het materiaal. Bij zachte materialen is de spaanhoek groter dan bij harde materialen.
- de wighoek bepaalt de sterkte van de snijhoek van de boor. Als het te verspanen materiaal harder is dan moet de wighoek groter zijn zodat de snijhoek van de boor sterker is.
- de vrijloophoek zorgt ervoor dat de boor tijdens het verspanen zo min mogelijk wrijving veroorzaakt waardoor warmte zou kunnen ontstaan.

Deze 3 hoeken zijn samen altijd 90°

De spiraalboor bestaat uit de volgende onderdelen;

De ziel is het hart van de boor. Zonder de ziel zou de boor uit losse onderdelen bestaan en niet werken. Wel is de ziel het gedeelte van de boor wat niet verspaand dus wordt deze zo klein mogelijk gehouden. Omdat de ziel aan de punt een vlakke kant heeft moet je voordat je gaat boren altijd een center zetten zodat de boor de juiste plek zoekt om te boren.

De hoofdsnijkant vormt samen met de spaangroef de wighoek waarover de spaan gescheiden wordt van het materiaal. In de spaangroef wordt de spaan afgevoerd en via deze spaangroef kan er ook koelmiddel bij de hoofdsnijkanten komen.

De tophoek is de punt van de boor en bepaald de lengte van het snijvlak. Deze is afhankelijk van het te boren materiaal.
De boren waarmee de meeste metalen worden geboord hebben een tophoek van 118° met uitzondering van aluminium waarbij de boor een tophoek moet hebben van 140°.

De geleiderand zorgt ervoor dat de boor tijdens het boren niet slingert waardoor je een mooi rond gat krijgt. De geleiderand wordt zo smal mogelijk gehouden om de wrijving te verminderen. De geleiderand is wel nodig omdat deze de boordiameter en de diameter van het gat bepaald. De geleiderand schraapt ook langs de wand van het gat.

Het hulpvrijloopvlak ligt iets dieper dan de geleiderand en voorkomt zo een groter wrijvingsvlak aan de wand van het boorgat.

Met de schacht span je de boor in de machine.
De cilindrische schacht wordt gebruikt om een boor in te spannen in een boorkop. Dit gaat tot en met boordiameters van 13 mm.
Boren met een grotere diameter dan 13 mm hebben een conische schacht. Hoe groter de boor des te groter wordt de conus.

Om het passend te krijgen zijn er verschillende maten Morse conussen die je eventueel ook in elkaar kan klemmen.

Met de uitdrijflip en de uitdrijfspie kun je de boor uit de aandrijfas van de boormachine en Morse conus verwijderen.

####

####
De verzinkboor

Dit zijn boren waarmee je een afwerking aan een boorgat maakt.
De conische verzinkboor heeft een verzinkhoek van 90°, de is hetzelfde als de hoek van de kop van een verzonken schroef.
De conische verzinkboor wordt ook gebruikt voor het afbramen van een boorgat.
De platverzinkboor heeft een verzinkhoek van 180° en wordt gebruikt voor het verzinken van cilinderkopschroeven (inbusbouten) zoals op het plaatje hieronder te zien is. links zie je twee verschillende conische verzinkboren en rechts een platverzinkboor.

####
De plaatboor

De plaatboor wordt toegepast bij het boren van grote gaten in plaatmateriaal.
De plaatboor is een getrapte- of conische boor.
Het grote voordeel van een plaatboor is dat deze niet of nauwelijk ‘hapt’!

####

####
De centerboor

De centerboor wordt toegepast bij de draaibank. Door in de kop van de as een centergat te boren kan hier de center van de draaibank in geplaatst worden om een beter centrering te krijgen.
De centerboor heeft een centerhoek van 60°.

####

####

#### https://www.manutan.nl/nl/mnl/centerboor-hss-60-a020799?shopping=true&gclid=CjwKCAiAz7TfBRAKEiwAz8fKOMCOzXTkCO8mWJENQWpsen805KRtvbXkPhb4S-SjROrg-kWT0Mg3tRoCX6wQAvD_BwE

####
De gatenzaag

Als je grotere gaten moet maken in plaatmateriaal, zoals het gat voor een steekbuisje in een zinken goot kun je het beste gebruik maken van de gatenzaag.

https://www.toolstation.nl/shop/p90948?channable=e10897.OTA5NDg&gclid=CjwKCAiAz7TfBRAKEiwAz8fKOPRBf9VISUZW4lebfdJuvz4hcIlKmtDWdC2DiWPFqM_KOyhZ0oCODRoCY9UQAvD_BwE

####