## Blok 3 gezondheid paard en ezel

vitale functies meten.docx

gezondheid.pptx

gezondheid hangt van het paard zelf af maar wordt ook beïnvloed door de verzorging, voeding en de manier van opfokken.

Het gezonde paard heeft een gladde glanzende huid. Het oog is levendig en niet tranend. Het neusslijmvlies is lichtrood en vochtig. De lichaamstemperatuur is 37,5°-38,5º C. Gezondheid kan ook worden gemeten aan de hand van de mest en de urine. De mestballen moeten geelachtig bruin, vrij los, en niet draderig of slijmerig zijn. De urine is lichtgeel en enigszins troebel. eengezond paard mest wel 15 keer in 24 uur.

Een gezond paard is rustig en ontspannen maar heeft wel oog voor het geen wat om hem heen gebeurd.

De slijmvliezen worden beoordeeld door de lipslijmvliezen te bekijken en de binnenkant van het ooglid. De hartslag wordt beluisterd. Bij grote inspanning kan de hartslag wel tot 175 slagen oplopen. Een paard hoort actieve darmen te hebben zodat het voedsel goed wordt verteerd.

Veel ziekten zijn zogenaamde factorenziekten. Dat wil zeggen dat een bepaalde ziekte meerdere oorzaken kan hebben. Het is belangrijk om deze oorzaken weg te nemen om ziekte te voorkomen. We onderscheiden een aantal factoren/ oorzaken: Dierfactoren hebben te maken met vooral het dier zelf, zoals kreupelheid die veroorzaakt wordt door afwijkingen van gewrichten. Omgevingsfactoren zijn ziekteoorzaken door de omgeving waarin het dier gehouden worden, zoals ademhalingsproblemen bij paarden die gehuisvest zijn in stallen met een slecht klimaat. Managementfactoren zijn oorzaken door de beslissingen van de paardenhouder, zoals het te vroeg inzetten voor de sport wat kan leiden tot kreupelheden. Meestal is het een combinatie van deze drie factoren die leiden tot de ziekte; vaak is er wel één hoofdoorzaak aan te wijzen.

De gezondheid kan op verschillende gebieden worden aangetast zo zijn er voedingsziekten, ademhalingsziekten, infectieziekten, worminfecties en wonden.

Aanwijzingen voor een mogelijke ziekte bij het paard zijn:

- Het paard eet niet
-Het paard drinkt niet
-Het paard is onrustig
-Het paard is apatisch (rustiger als normaal)
-De vacht gaat overeind staan, is dof; de verharing verloopt langzamer
-Het paard schuurt
-De ogen van het paard hebben een matte uitdrukking
-Het paard kan zich niet goed bewegen
-Het paard wil niet werken.

Stress

Stress is de toestand waarin het paard verkeert als het onder grote fysiologische of psychologische druk staat. Stress ontstaat als de voorspelbaarheid en de beïnvloedbaarheid van optredende gebeurtenissen laag is en het organisme in een toestand van onzekerheid verkeert. Bij de reactie van het lichaam op stress zijn het zenuwstelsel en het hormonale stelsel betrokken. De systemen die op stress reageren worden aangestuurd door het limbisch systeem dat ligt in het grensgebied van de hersenstam, de grote hersenen en de hypothalamus. Hier wordt de binnenkomende informatie gewaardeerd en er wordt een betekenis aan toegekend op grond waarvan beslissingen tot actie worden genomen. Via de hypothalamus wordt het organisme in gereedheid gebracht om actie te ondernemen.We onderscheiden twee beinvloedingssystemen.

Vragen

Vraag 1: Geef een omschrijving van de volgende begrippen:

- Voedingsziekten
- Ademhalingsziekten
- Infectieziekten
- Worminfecties

Vraag 2 a: Noem een voorbeeld van een ziekte voor het paard op de volgend gebieden:

- Voedingsziekten
- Ademhalingsziekten
- Infectieziekten
- Worminfecties

Vraag 2 b: Leg per ziekte uit die hebt gevonden of het een ziekte is veroorzaakt door een dierfactor, omgevingsfactor of door een managementfactor of een combinatie hiervan?

Vraag 3: Hoe kan volgens jou de gezondheid van het paard worden op het gebied van de omgevingsfactor worden bevorderd