## §4: mogelijkheden individuele burgers

§4: mogelijkheden individuele burgers

Individuele burgers hebben de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op de overheid. Dit kunnen zij op een aantal manieren doen, namelijk:

- zij hebben stemrecht bij verkiezingen voor de gemeenteraad, provinciale staten, Tweede Kamer, Europees parlement
- zij mogen politieke partijen oprichten
- zij kunnen lid worden van politieke partij en meedoen in een politieke partij
- zij kunnen politieke partijen inschakelen
- zij kunnen actie- of belangengroepen oprichten
- zij kunnen lid worden van een actie-of pressiegroep
- zij kunnen deelnemen aan acties van actie- of pressiegroepen
- zij kunnen een klacht of bezwaarschrift indienen bij de regering, het parlement, het college van B en W, de gemeenteraad
- zij kunnen een handtekeningenactie houden
- zij kunnen allerlei vormen van buitenparlementaire actie bijvoorbeeld Greenpeace. Zij overtreden eigenlijk de wet, maar doen dit zonder geweld.
- zij kunnen persoonlijk contact opnemen met politici bijvoorbeeld een minister, een lid Tweede Kamer, een lid B&W, een raadslid en ambtenaren
- zij kunnen de media inschakelen oftewel de openbaarheid zoeken
- zij kunnen klachten over het gedrag van bestuursorganen, van ambtenaren van de rijksoverheid en van de politie melden bij de Nationale Ombudsman
- zij kunnen gebruik maken van officiële inspraakmogelijkheden tijdens het besluitvormingsproces, bijvoorbeeld tijdens hoorzittingen in de Tweede Kamer en gebruik maken van spreekrecht tijdens vergadering van de gemeenteraad
- zij kunnen een verzoek indienen om een referendum te houden in de gemeente of het land
- zij kunnen bij onenigheid met de overheid of de gemeente de rechter inschakelen